Kurtların (Canis lupus) Batı Karadeniz Bölgesi’ndeki habitat tercihleri ve habitatlarının yönetilmesi için öneriler

Kurtlar Turkiye’nin butun bolgelerinde dagilim gostermektedir. Bununla birlikte ulkemizde kurtlara dair yapilmis calisma sayisi oldukca sinirlidir. Bu calisma, insan etkisinin ve orman varliginin yogun oldugu Bolu Orman Bolge Mudurlugu alani icerisinde Duzce ve Bolu illerinde, kurtlarin habitat kullanimlarini ve tercihlerini tespit etmek icin yapilmistir. Elde edilen veriler isiginda da kurtlarin yonetimi icin bazi oneriler getirilmistir. Arazi calismalarinda kurtlarin varligi, rastgele secilen ornekleme alanlarinda diski tespiti ve fotokapan calismasina dayanarak tespit edilmistir. Veriler analiz edilmeden once oto korelasyonu onlemek icin benzer verilerin bir kismi veri grubundan cikarilmistir. Toplam olarak 48 adet kurt varligi tespit edilmistir. Ayrica habitat varliginin tespiti icin rastgele 48 nokta secilmis ve bu alanlara ait habitat bilgileri de kurtlarin habitat kullanimi ve tercih analizlerinde kullanilmistir. ArcGIS programi kullanilarak her iki 48 noktanin etrafinda 2,5 km tampon bolge olusturulmus ve bolge icinde kalan mescere tiplerinin alanlari hesaplanmistir. Bunlar daha sonra bes habitat sinifina indirgenmis ve alanlarin kurtlar tarafindan kullanilip kullanilmadigi ve secim orani ( w ) hesaplanmistir. Ayrica her iki ornekleme alanina ait veri seti birbirleriyle egim, baki, yukseklik, yola ve yerlesim yerlerine uzaklik acisindan degerlendirilerek t-testiyle test edilmis, p<0,05 icin birbirlerinden anlamli bir farki olup olmadigi hesaplanmistir. Calismamizda kurtlar genellikle 1100 m uzerinde, ibreli ormanlari ve 50 dereceden daha yuksek egimli kuzey bakilari ve ozellikle insan etkisinden uzak alanlarda bulunmayi tercih etmektedir. Kurtlarin yogun insan faaliyetlerinin oldugu alanlardan ornegin ormancilik faaliyetleri ve otoyollardaki trafikli bolgelerden cekindikleri tespit edilmistir. Ek olarak, kurtlarin habitatlarinin daha detayli analiz edilebilmesi icin modern radyo telemetri yontemleriyle izlenmesi ve diyetinin tespit edilmesinin faydali olacagi dusunulmektedir.