Osmanlı Diplomasisinde “Tayinat” Sisteminin Uygulanışı ve Kaldırılışı (1794) Üzerine Bazı Tespitler

Avrupa ulkelerinin kendi diplomatik yapisi icerisinde gorulmeyen bir uygulama olarak tayinat sistemi, Osmanli baskentine gelen yabanci elcilerin gunluk masraflarinin belirli bir sure icin ve belirli kaideler uzere Osmanli Devleti’nce karsilanmasi usuludur. Bu usule gore yabanci elcilerin gunluk yiyecek icecek ve bazilarinin kira vb. gibi masraflari Osmanli hazinesinden odenmistir. Soz konusu uygulama ile ilgili olarak simdiye dek etrafli bir calisma yapilmadigi gibi, sistemin uygulanisi, uygulamada ne gibi farkliliklarin goruldugu ve Sultan III. Selim doneminde, 1794’te diplomaside yapilan reformlar cercevesinde tayinat sisteminin kaldirilisini getiren gelismeler uzerinde de durulmamistir. Bu makalede tayinat sisteminde gorulen farkli uygulamalara dair bazi tespitler yapildigi gibi, genel bilinenin disinda tayinat usulunun 1794’te kaldirildiktan sonra da bircok kere Babiâli tarafindan bazi yabanci elcilere tayinat verildigi ortaya konulmaktadir.