Çanakkale’de Zarara Uğrayan Konsolosluk Mülkleri ve Eşyaları Meselesi (1914-1922)

Canakkale, I. Dunya Savasi icerisinde en kritik savaslara sahne olmustur. Canakkale stratejik onemine binaen askeri bolge ilan edilmis ve buradan devlete zararli olabilecek her turlu dusman unsur uzaklastirilmistir. Bu kapsamda konsolosluklar da zaman icerisinde bolgeden kaldirilmislardir. Konsolosluklarin bina ve esyalari savasta ciddi olcude zarar gormus, saglam kalabilenler Istanbul’a nakledilmistir. Konsolosluk binalari ise zaman zaman askeri ihtiyaclar icin kullanilmistir. Zira savasta askeri ihtiyaclar her zaman on planda olmustu. Bu surecte Osmanli Hariciyesi uluslararasi konsolosluk hukukuna azami olcude riayet edilmesi hususunda askeri ciheti uyarmis, ileride uluslararasi alanda devleti sikintiya dusurecek hareketlerden uzak durulmasi konusunda ikazlarda bulunmustur. Nitekim konsolosluk binalari ve esyalari Canakkale savaslari sonrasi Osmanli Devleti icin ciddi bir sorun teskil etmisti. Meselenin cozumu icin bir mulkiye mufettisi gorevlendirilmis ve Heyet-i Tahkikiye kurulmustur. Şuray-i Devlet ve Meclis-i Vukela’ya kadar sorun aksetmis, sorumlular hakkinda adli surec baslatilmistir.