Markov Zinciri Modeli Kullanılarak Kahramanmaraş İli için Gelecekteki Hidrolojik Kuraklık Olasılıklarının Belirlenmesi

OZET Kuraklik, cok sinsi ilerleyen ve etkileri bakimindan diger afetlerle karsilastirildiginda daha ciddi zararlara neden olan dogal bir olgudur. Bu nedenle kurakligin surekli olarak takip edilmesi gerekmektedir. Turkiye’ nin de taraf oldugu uluslararasi sozlesmelerde kurakligin surekli olarak izlenilmesi gerektigi vurgulanmaktadir. Bu calismada, Markov Zinciri Modeli kullanilarak Kahramanmaras ili icin gelecege yonelik hidrolojik kuraklik olasiliklari belirlenmistir. Kuraklik indeksi olarak hem hesaplanmasindaki kolaylik hem de kuraklik olgusunu etkileyen en onemli parametreler olan sicaklik ve yagisi goz onunde bulundurmasindan dolayi “De Martonne” yontemi secilmistir. Kahramanmaras Meteoroloji Istasyonu’ na ait 1970-2013 yillarini kapsayan 44 yillik yagis ve sicaklik verileri kullanilarak her bir yila ait kuraklik indeks degeri belirlenmistir. Ardindan, kuraklik analizi sonucu elde edilen verilere Markov Zincirleri Yaklasimi uygulanmistir. Modelin tahmin kabiliyetinin ortaya konulmasi amaciyla 2014 yilina ait kuraklik indeksi sinifi ile 2014 yili icin tahmin edilen her bir kuraklik indeks sinifinin gerceklesme olasiligi karsilastirilmistir. De Martonne kuraklik indeksine gore, Kahramanmaras’ in 2014 yili icin kuraklik indeks degeri 21’ dir ve bu deger De Martonne indeksinde “kabul edilebilir sulaklik” sinifina girmektedir. Modelin 2014 yili icin tahmin ettigi her bir kuraklik sinifinin gerceklesme olasiliklari ise %14 “kabul edilebilir kuraklik”, %79 “kabul edilebilir sulaklik” ve %7 “siddetli sulaklik” seklindedir. Model 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yillari icin calistirildiginda gerceklesme olasiligi en yuksek olan sinif, alti yil icin de %79 gerceklesme olasiligi ile “kabul edilebilir sulaklik” sinifi olmustur.