KENTSEL KULLANIM ALANINDA GELİŞEN HEYELANLAR VE JEOTEKNİK ANALİZİ: KIRKDEĞİRMENLER (ERZURUM) ÖRNEĞİ

Kentsel yerlesim alanlarinda gelisen kutle hareketleri yasayan nufus icin, can kaybi ve maddi hasara yol acabilenonemli bir jeorisk olusturur. Bu sebeple, aktif ve pasif heyelan alanlari belirlenmeli, bu alanlarin geoteknikincelemeleri ve duraylilik analizleri gerceklestirilerek alinacak onlemler tespit edilmelidir. Ayrica arazi kullanimkararlari verilirken heyelanli sahalara, acik ve yesil alanlar disinda kentsel yapilasma izni verilmemelidir. Bubaglamda Erzurum Kenti Kirkdegirmenler Mahallesi’ndeki potansiyel ve aktif heyelan sahalarinin, jeoteknikacidan incelemesi ve duraylilik analizleri yapilmistir. Calisma alani ve cevresindeki 20 km2 lik bir alanin1/10.000 olcekli muhendislik jeolojisi haritasi yapilmis, ayrica yapilan sondaj ve laboratuar geoteknik deneyleriile malzemelerin muhendislik ozellikleri belirlenmistir. K1, K2, K3 ve K4 no’lu heyelanlarin gelistigiyamaclarin 1/1000 olcekli topografik haritalari arazi calismalariyla hazirlanmis ve jeolojik birimler hazirlananharita uzerine islenerek jeolojik kesitler cikarilmistir. Araziden alinan zemin ornekleri uzerinde yapilanlaboratuar deneyleri ile yamac molozunun fiziksel ve mekanik ozellikleri; Efektif icsel surtunme acisi (φ′°)37.5°-42.5°, Efektif kohezyonu (c′) 0.1-0.38 kg/cm2 , Maksimum kuru birim hacim agirlik 1.67-2.05 g/cm3,Doygun birim hacim agirlik 1.90-2.23 g/cm3, Dogal birim hacim agirlik 1.66-2.05 g/cm3, Kuru birim hacimagirlik 1.57-2.0 g/cm3, Tane birim hacim agirligi (γs) 2.37-2.60 g/cm3, Permeabilite katsayisi 2x10-4 - 3.1x10-4cm/s, olarak belirlenmis ve ayrica dane dagilim deneyleri yapilmistir. Yamaclarin hazirlanan jeolojikkesitlerinde, gecirilen deneme kayma yuzeylerine gore malzemenin belirlenen jeoteknik ozellikleri dekullanilarak Fellenius, Bishop, Janbu ve Hoek-Bray yontemleri araciligi ile guvenlik katsayilari belirlenmis vehesaplanan degerlere gore K1, K2 ve K4 no’lu yamaclarin duraysiz olduklari K3 no’lu yamacin ise duraysizligayakin durumda oldugu tespit edilmistir.