ÜRETİM EKONOMİSİ VE TOPLUMSAL ALTYAPI: NEOLİTİK VE KALKOLİTİK ÇAĞLAR

Arkeolojinin inceleme alanini olu s turan maddi kultur onemli olcude ekonomik etkinlikler ile ili s kili nesnelerdir. Bu nesneler uzerinden gecmi s toplumlarin rekonstruksiyonunu yaparken, ekonomik ya s amin da inceleme konusu haline gelmesi kacinilmazdir. Kit olan mal ve kaynaklarin idaresi cercevesinde geli s en ekonominin Neolitik ile birlikte hayatin vazgecilmez bir parcasi oldu g u aciktir. Bu donemde kendi kendine yeten, uretim ve tuketim birimlerinin ozde s oldu g u bir ekonomik sistem soz konusudur. Bu durum Neolitik sonlarinda yava s yava s de g i s meye ba s lar. Suriye ve Mezopotamya bolgelerindeki kulturler birbirleri ile kar s ila s tirildi g inda, maddi kulturde dikkat ceken unsurlarda uretim biciminin yansimalarini gormek mumkundur. Mezopotamya’nin kuzey bolgeleri, do g al ko s ullardan dolayi daha fazla risk altinda olan bolgeler olmalari itibari ile, farkli uretim araclari ve urunlerin ortaya cikti g i bolgelerdir. Bunlarin en onemlileri hayvanlarin sut ve yunu ile birlikte gucunden yararlanilmasi, sulamali tarimin geli s mesi ve metal i s lenmesindeki yenilikler olarak ozetlenebilirler ve Kalkolitik ile birlikte yayilmi s lardir. Bu de g i s im ile birlikte, uretim birimi ile tuketim biriminin birbirine ozde s oldu g u haneye dayali ekonomiler, haraca dayali uretim sistemlerine do g ru evrilmeye ba s lami s lardir. Bu ayni zamanda karma s ik ve hiyerar s ik toplumlarin ortaya ciki s i anlamina gelmektedir. Anadolu’daki geli s im buna benzer olmakla birlikte, sulamaya daha uygun ko s ullarin mevcut oldu g u Suriye ve Mezopotamya’ya gore farkli bir cizgide seyretmi s tir. Tarima dayali bir buyume Anadolu yerle s imleri icin soz konusu de g ildir. Ancak bu ortam icerisinde tanimlanan di g er servet bicimlerine sahip feodal merkezlerden soz edilebilir. Eski Tunc Ca g inda  s ekillenmeye ba s layan siyasal ve ekonomik yapinin Kalkolitikte temellerinin atildi g i soylenebilir.