STRATEJİK ÖNEMİ ARTAN BİR ENDÜSTRİ BİTKİSİ: ASPİR (Carthamus tinctorius L.)

Turkiye, gerek yagli tohum gerekse bir endustriyel urun olarak yag acisindan buyuk olcude disa bagimli durumdadir. Cografi sartlari sayesinde ise Turkiye, cok sayida yagli tohum ve yag elde edilen bitkilerin yetistirilebildigi bir ulke olup soz konusu urunlerde dunya ortalamasinin uzerinde verim alinmaktadir. Ote yandan artan nufusa karsilik yag uretiminin dusuk kalmasi ve saglikli beslenme adina kisi basina tuketilen yagin cok altinda bulunuyor olusu buyuk bir problem olarak karsimiza cikmaktadir. Bu calismamizda son yillarda dikkat cekici bir gelisme yasanan ve 2014’te Cumhuriyet tarihinin en yuksek uretim degerine ulasilan aspir, ziraat cografyasi odaginda incelenmistir. Bitkinin botanik ve ekonomik ozelliklerinin yani sira cografi dagilimi ve yetisme sartlari analiz edilmistir. Bunun icin de baslica aspir ureticisi Konya, Ankara, Yozgat ve Kirikkale illerinde uretim yerinde incelenmis ve ureticilerle mulakatlar gerceklestirilmistir. Aspirin ozellikle son yillarda bir enerji bitkisi olarak biyodizel imalinde de aranan bir urun haline gelmesi de calismamizda uzerinde durdugumuz bir konudur. Bu kapsamda Turkiye’nin aspir yetistiriciligi, potansiyeli ve yapilmasi gerekenler bir butun halinde ele alinmaya calisilmistir.