Anadolu’da Geleneksel Konut ve Avluların Özellikleri ile Tarihsel Gelişiminin Safranbolu Evleri Örneğinde İrdelenmesi

Tarihsel surec icerisinde yasadigi cevre ile surekli iliski icinde olan insanoglu var oldugu gunden beri dogayi, kendi istekleri dogrultusunda bicimlendirmis ve degistirmistir. Bu bicimlendirme onceleri korunma ve mucadele seklinde gelismis daha sonralari barinma ihtiyacinin kesfedilmesiyle surekli ve organik bir hale gelmistir. Bu durum ise; insanin dis mekana yeni anlamlar yuklemesine neden olmustur. Toplumsal yasama gecis ile birlikte bu acik mekanlar daha da onem kazanmis bu durum farkli mekansal kurgularin olusmasina neden olmustur. Yapilarin orta kisminda yer alan tercihe gore ustu kapali veya acik, etrafi cevrilmis bir alan olarak tanimlanan avlu; zamanla belirli sinirlari olan ve insanlar tarafindan belli amaclara gore planlanip duzenlenmis bir mekan olarak gelismistir. Geleneksel Turk evi de avlu icinde kurulmustur. Bu ozellik geleneksel konutlarin en onemli belirleyici ozelligidir. Bu calismada; geleneksel Turk evinde avlu kavrami, tarihcesi, ozellikleri ve olusumlarini etkileyen dogal ve kulturel faktorler belirtilerek, Safranbolu bolgesi orneginde; avlularin ozellikleri, avlunun yapiyla olan iliskisi, avlu tipleri, avlu peyzaji ve zamanla degisimi vurgulanmistir. Bu calismalar sonucunda; ozgun avlu niteliklerinin korunup gelecek nesillere aktarilmasi gerekliligi ortaya konulmaya calisilmistir.