ERZURUM KOŞULLARINDA YETİŞTİRİLEN BAZI KİRAZ ÇEŞİTLERİNİN FENOLOJİK VE POMOLOJİK ÖZELLİKLERİ / THE PHENOLOGİCAL AND POMOLOCICAL CHARACTERİSTICS OF SVVEET CHERRY CULTIVARS UNDER ERZURUM CONDİTİONS

OZET: Erzurum ilinin Uzundere ilcesinde 1996-97 yillarinda yapilan bu calismada S kiraz, cesidinin (Kirdar, Aksehir Napolyonu, Salihli, Sapikisa. Yerii) fenolojik ve pomolojik ozellikleri incelenmistir. incelenen cesitlerde tam ciceklenme Nisan ortasi ile Mayis baslarinda gerceklesmis ve ortalama I hafta surmustur. Cesitlerde hasat Haziran ayinin ortalari ile sonlarinda baslamistir. En erken hasat olumuna gelen cesit her iki yilda da Kirdar, en gecci cesit ise Aksehir Napolyonu olmustur. Meyve iriligi en fazla olan cesit Aksehir Napolyonu. en az olan cesitler Ise Kirdar ve Yerli olarak bulunmustur. Cesitlerde C vitamini (Askorbik asil) icerigi 5.94-8.10 mg/100 g. toplam asit % 0.65-0.98. SCKM 9612.10-16.90 arasinda degismistir. Duyusal analiz sonucunda en fazla gorunum puanini Aksehir Napojyonu. en fazla tat puanini Yerli ve Aksehir Napolyonu, en fazla aroma puanini da Aksehir Napolyonu cesitleri almistir. Govde kesil alani basina en fazla verim 1996 yilinda Yerli, 1997'de ise Aksehir Napolyonu cesitlerinden elde edilmistir. Bu sonuclara gore Coruh vadisinde denenen 5 kiraz cesidinin herhangi bir problemle karsilasilmadan yetisebilecegi soylenebilir. Ancak» bunlar arasindan ilkbaharin gec don tehlikesini atlatmasi bakimindan diger cesitlerden gec cicek acan, meyve iriligi gorunumu, lezzeti ve verimi bakimindan diger cesitlerden ustun ozellikler gosteren Aksehir Napolyonu cesidinin arastirma bolgesi icin oncelikle tavsiye edilmesi gerektigi anlasilmaktadir. Anahtar Kelimeler: Kiraz, Fenoloji, Pomoloji. THE PHENOLOGICAL AND POMOLOCICAL CHARACTERISTICS OF SVVEET CHERRY CULTIVARS UNDER ERZURUM CONDITIONS SUMMARY: The objective of this study vvas to determine phenological and pomological properties of 5 svveet cheriy cultivars (Kirdar, Aksehir Napolyonu, Salihli, Sapikisa, Yerli) in Uzundere vicinity of Erzurum during 1996-1997. Full bloom of the cultivars occured betvveen the middle of April and beginning of May. and lasted for a week on average, vvhile the harvest started betvveen the middle and end of the June. The earliest svveet cherry cultivar vvas Kirdar but the latest vvas Aksehir Napolyonu during bothyears. Aksehir Napolyonu had the largest fruit size while Kirdar and Yerli had the smallest. In these cultivars, vitamin C vvas betvveen 5.94 and 8.10 mg/100 g, total acidity 0.65-0.98 % and tolal solible solids 12.10-16.90 In the sensoiy evalualion, Aksehir Napolyonu received the highest score of appearance, taste and aroma score vvhile Yerli had the highest taste score. Yield per trunk cross section area vvas highest in Yerli in 1996 vvhile Aksehir Napolyonu gave the highestyield in 1997. According to the results of this study, 5 svveet cherry cultivars studied could be cultivated vvithout any problems in Coruh valley. Hovvever, Aksehir Napolyonu could be more preferably owlng to ils late bloom after the late spring frosls. ils fruit size. appearance. taste and aroma. itsyield vvas also higher compared to the other cultivars. Key Words: Svveet Cherry, Phenology, Pomology. GIRIŞ Anavatani Guney Kafkasya, Hazar denizi