Meraya Dayalı Hayvancılık Yapan İşletmelerde Optimum Ürün Bileşiminin Belirlenmesi: Erzurum İli Örneği

Bu calisma ile meraya dayali uretim yapan tarim isletmelerinde optimum isletme organizasyonlari belirlenmistir. Calismanin yurutuldugu koyler gayeli olarak mera kalite dereceleri onceden belirlenmis olan koyler arasindan secilmistir. Ornek buyuklugunun belirlenmesinde tabakali ornekleme yontemi kullanilmistir. Calismada kullanilan veriler 2004-2005 yili uretim donemine aittir. Ciftcilerle yuz yuze gerceklestirilen anket calismalari 99 anket ile sonuclanmistir. Isletmeler 0-120, 121-250 ve 251 da ve yukarisi olmak uzere uc grupta ele alinmistir. Verilerin analizinde tanimlayici istatistik yontemleri ve dogrusal programlama yontemi kullanilmistir. Elde edilen sonuclara gore mevcut organizasyonda %16,5 kalite derecesi farki bulunan koylerdeki isletmelerin brut kârlarinda ortalama 5313 TL fark hesaplanmistir. Dekara en yuksek brut kâr 1. grup isletmeler, en dusuk brut kâr ise 3. grup isletmeler tarafindan elde edilmistir. Planlarda bitkisel uretim deseni hayvansal uretimi destekleyecek sekilde sekillenmistir. Planlama neticesinde isletmelerin elde ettigi brut kârlarda, birinci, ikinci ve ucuncu grup isletmelerde sirasiyla %71.2, %93,1 ve %132,2 oranlarinda artis saglanabilecegi hesaplanmistir. Plana gore birinci, ikinci ve ucuncu grup isletmelerde isgucu varliginin sirasiyla %48,0, %18,5 ve %23,3’u degerlendirilememistir. Ahir yerinin ise birinci ve ikinci grup isletmelerde sirasiyla %63,8 ve %47,9’u kullanilamamis, ucuncu grup isletmelerde ise tamami degerlendirilmistir. Bu sonuc, buyukbas hayvanciligin buyuk isletme gruplarinda daha kârli oldugu, kucuk isletme gruplarinda koyunculuga agirlik verilmesi gerektigi seklinde anlasilabilir.