Fumigant toxicity of some plant essential oils to Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Bruchidae)

Bu calismada 5 farkli bitkiden [ Foeniculum vulgare (Rezene), Lavandula stoechas (karabasotu), Thymbra spicata (Karabas Kekigi) , Teucrium polium (adi yavsanotu), Heracleum platytaenium ] elde edilen ucucu yaglarinin Acanthoscelides obtectus (Say) (Col.:Bruchidae) (Fasulye Tohum Bocegi) uzerine olan fumigant toksisiteleri laboratuvar kosullarinda test edilmistir. Yapilan calismada , bitkilerden elde edilen ucucu yaglar fasulye tohum boceginin erginlerine karsi uygulanmistir. Yapilan tek doz fumigant etki denemelerinde (100 µl/L) en yuksek fumigant toksisite F. vulgare bitkisinden elde edilen ucucu yaglarda gozlenmis, bunu T. spicata ve L. stoechas bitkilerinden elde edilen ucucu yaglar takip etmistir. Calismanin ikinci kisminda yurutulen doz-etki denemeleri sonucunda LC 50 degerleri F.vulgare icin 22,3 µl/L, T. spicata icin 32,4 µl/L ve L. stoechas icin 46,3 µl/L olarak hesaplanmistir. Yuksek etki gosteren uc bitkinin ucucu yaglarinin ana bilesenleri GS-MS analizi ile belirlenmistir. F. vulgare bitkisinin ana bilesenlerinin anisole (%79) ve L-Fenchone (%13), T. spicata ve L. stoechas bitkileri ucucu yaglarinin ana bilesenlerinin sirasiyla L-Fenchone (%55, %57), Camphor (%24, %24) ve Eucalyptol (%13, %13) den olustugu belirlenmistir. Ana bilesenlerden L-Fenchone ve Camphor 80 µl/L dozda 48 saat sonunda %100 oraninda olume neden oldugu saptanmistir. Calisma sonuclari ozellikle F. vulgare ucucu yagi veya bilesenlerinin fasulye tohum boceginin mucadelesinde kullanma potansiyeline sahip olabilecegini gostermistir.