Modeling the distribution of the Mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann, 1824) (Diptera, Tephritidae) in Turkey and its range expansion in Black Sea Region

Onemli bir meyve zararlisi olan Akdeniz meyve sinegi, Ceratitis capitata (Wiedemann, 1824) (Diptera, Tephritidae)’nin yayilis alanini mevcut iklimsel kosullar altinda genisletmeyecegi dusunulmekte; ancak, C. capitata istilasi icin uygun gorunen Karadeniz kiyilarinin bu genellemenin disinda oldugu varsayilmaktadir. Bati Karadeniz Bolgesi’nde C. capitata ile enfekte olmus bir mandalina bulunduktan sonra bu varsayim sinanmistir. Oncelikle Turkiye’de C. capitata ’nin yasamasina uygun olan alanlarin tespiti icin ekolojik nis modellemesi yaklasimi kullanilmis, daha sonra da modelin uygun olarak tahmin ettigi Dogu Karadeniz Bolgesi’nde arazi calismalari yapilmistir. Modelleme icin C. capitata ’nin varligi bilinen Akdeniz ve Ege Bolgesi’nden 49 noktadan ve C. capitata ’nin varligi bilinmeyen Karadeniz Bolgesi’nden bir noktadan 2014 ve 2015 yillari Kasim ayinda meyve ornegi toplanmis ve laboratuvara getirilerek ergin cikislari izlenmistir. Toplamda 44 farkli yoreden ergin C. capitata elde edilmistir. Bu noktalar model icin veri olarak kullanilmistir. Modelleme sonuclarina gore Karadeniz Bolgesi’nde arazi calismalari gerceklestirilmistir. Meyve ornekleri 11 noktadan toplanarak laboratuvara getirilmis ve ergin cikislari izlenmistir. Bu orneklerden toplam 49 ergin C. capitata cikmistir. Boylece Dogu Karadeniz’de Akdeniz meyve sineginin ilk kez varligi gosterilmistir. Model ayrica gelecekte Karadeniz havzasinda C. capitata icin uygun olan alanlarin olusacagini da gostermektedir.