Khapra beetle (Trogoderma granarium Everts, 1898) in durum wheat (Triticum durum Desf): Impacts on some seed characteristics and marketing price

Bu calismada laboratuvar kosullarinda depolanmis bazi makarnalik bugday cesitlerinde khapra bocegi ( Trogoderma granarium Everts, 1898, Coleoptera: Dermestidae)’nin yaptigi agirlik, kalite ve pazarlama fiyatlari kayiplari incelenmistir. Calisma Harran Universitesi, Ziraat Fakultesi, Tarla Bolumu Laboratuvari’nda 13 Ocak- 4 Eylul 2015 tarihleri arasinda yurutulmustur. Şahinbey, Diyarbakir-81, Zuhre, Artuklu, Guney Yildizi, Firat-93, Aydin-93, Saricanak-98, Eyyubi ve Altintoprak-98 makarnalik bugday cesitlerine genc larvalar uc farkli sayida bulastirilmistir. Her bir ceside ait 3 adet (80 gr) ornek iclerine 5,10 ve 15 adet genc khapra bocegi larvasi yerlestirilerek 250-mL’lik cam kavanozlara konulmus ve agzi lastik bantli tulbent bezi ile ortulmustur. Deneme agirlik ve kalite kayiplari icin tesaduf bloklari deneme desenine gore uc tekerrurlu (larva seviyeleri) olarak yurutulmustur. Pazarlama fiyatlari icin ise bolunmus parseller (cesitler ana parsel, larva bulasma oranlari alt parsel) deneme desenine gore 4 tekerrurlu (borsadaki alicilar) olarak yurutulmustur. Dane agirligi, pazarlama fiyati ve dane kalite kayiplari kaydedilmistir. Elde edilen sonuclara gore 8 ayda tane agirlik kayiplarinin geometrik ortalamasi %4.075 olmustur. Cesitler arasinda khapra zararina karsi farkli tepki oldugu anlasilmistir. Zeleny sedimentasyon degeri disinda, 1000 dane agirligi (g), gluten (%) ve gluten indeks (%) degerleri larva bulasma orani arttikca olumsuz yonde etkilenmistir. 8 ayda khapra’ya bagli pazarlama fiyatlari 418 USD t -1 ’dan 315 USD t -1 ’a dusmustur. Pazarlama fiyati kaybi 103 USD t -1 olmustur. Firat-93, Zuhre ve Altintoprak-98 cesitleri pazarlama fiyati azalisi ve agirlik kaybi yonunden khapra zararindan en az etkilenen cesitler olmuslardir.