Zeytinlerde potansiyel tehlike: Philaenus spumarius (Linnaeus) (Cercopidae) ve Auchenorrhyncha türleri (Hemiptera)

Philaenus spumarius (Linnaeus) (Hemiptera: Auchenorrhyncha: Cercopidae), zeytinlerde hastalik olusturan Xylella fastidiosa bakterisini tasiyan onemli bir vektordur. Bu turun yani sira Cicadellidae, Cercopidae, Cicadidae ve Dictyopharidae (Auchenorrhyncha) familyasina bagli bazi bocek turlerinin de X. fastidiosa bakterisine vektorluk yaptigi bilinmektedir. X. fastidiosa, zeytinlerde hastalanmis agaclarin yapraklarinda yaniklik, surgunlerde ve dallarda geriye dogru olum meydana getirerek ani olumlerine neden olur. Cicadoidea ve Fulgoroidea (Auchenorrhyncha) ust familyalari agaclar, calimsi ve otsu bitkilerin ozsuyunu emerek beslenirler. Ayrica bazi turleri virus, fitoplazma ve bakteri gibi hastalik etmenlerinin vektorlugunu yaparak da ekonomik acidan onemli zarara neden olurlar. Bu calisma Adana, Hatay, Mersin, Osmaniye, Kahramanmaras, Gaziantep ve Kilis ili zeytin bahcelerinde 2008-2011 yillari arasinda Auchenorrhyncha turlerini belirlemek amaciyla yurutulmustur. Ornekler her ilin zeytin agac varliginin en az %0.01’den toplanmistir. Her bahcede bulunan agac sayisinin %5’inden ornekleme gerceklestirilmistir. Tesadufen secilen her bir agacin dort yonunden rastgele bir dalina uc defa vurularak Steiner hunisi, agiz aspiratoru ve gozle kontrol yontemiyle surgunlerde ve meyvelerde belirlenen ornekler toplanmistir. Daha sonra laboratuvara getirilen ornekler usulune uygun olarak teshise hazir hale getirilmistir. Calisma sonucunda, Cicadellidae (22), Cercopidae (4), Dictyopharidae (2) ve Cixiidae (2)’de olmak uzere dort familyadan toplam 30 tur belirlenmistir. Bu turler icerisinde P. spumarius (Cercopidae), Docotettix cornutus Ribaut, Empoasca sp. ve Asymmetrasca decedens (Paoli) (Cicadellidae) zeytin bahcelerinde en yaygin gorulen turlerdir. Ancak soz konusu turlerin ekonomik anlamda zarari tespit edilmemistir.