Ferdiyetçilik, Kolektivim ve Sanayi Üçgeninde Sanat ve Zanaat: “Geleneksel Sanatlar” Meselesinin Avrupa’da Yükselişi ve Düşüşü

Son zamanlarda “geleneksel sanatlar”in canlandirilmasi Turkiye’de onem kazanmis olan bir konudur. Kadim zanaatlarin uretim yontemlerine yonelik bu ilgi, genellikle milli kimlik yaratma idealinin bir parcasi olan ve gecmisin sekillerine dayanan bir karsi-estetik meydana getirmek amacini tasir. Bu makalenin amaci, Britanya’da artizanal sanatlarin canlandirilmaya baslamasindan, Almanya’da modern endustriyel tasarimin dogusuna kadar gecen surede, “geleneksel sanatlar” meselesinin kisa tarihinin gecmisin estetigini canlandirma arayislarinda dikkate alinmasini onermektir. 19. Yuzyilin ortasinda Britanya’da ortaya cikan Arts and Crafts hareketi, sanatci ve zanaatcilarin endustriyellesmis kapitalizm karsisinda guclerinin eriyip gitmesine duyulan tepkinin sonucunda, Ortacag loncalarinin kolektif el uretimini canlandirmayi denemisti. Arts and Crafts’in siyasi-ideolojik egilimine karsilik, yuzyil donumunde kita Avrupa’sinda saf estetik bir hareket olarak ortaya cikan Art Nouveau, bu tur bir icerikten buyuk olcude yoksundu. Sonucta, sanatin tasarim estetigi olarak kapitalist sanayi uretimiyle uzlasmasiyla Avrupa’da el sanatlari hareketi sona ermis oldu.