Neorealism Theory and Eastern Mediterranean Energy Policy of Turkey

Dogu Akdeniz farkli etnik, siyasi, dini, kulturel yapisiyla ozellikle 2. Dunya Savasi sonrasi gerilimlerin eksik olmadigi bir bolge olmustur. Bolgedeki aktorlerin tarihsel sorunlari guvenlik kaygilarini besleyen bir etki yaratmistir. Gunumuzde uluslararasi iliskilerin gerilim alanlarindan belli baslisinin enerji kaynaklari ile ilgili oldugu gorulmektedir. 2000’li yillarda Dogu Akdeniz’de kesfedilen hidrokarbon kaynaklar, bolgedeki mevcut gerilimleri artiran bir unsur olmustur. Turkiye’nin bolgeye ilgisi tarihsel baglari yaninda en temel bakis acisiyla yakin donem Kibris sorunu baglaminda aciklanabilmektedir. Ancak Turkiye genel guvenlik ve enerji guvenligi kaygilari, artan enerji tuketimi ve enerji koridoru / merkezi olma hedefi kapsaminda da bolgeyi dis politikasinin odak noktasinda gormektedir. Bu kapsamda, bolge ulkelerinden, en uzun kiyi uzunluguna sahip ulkesi Turkiye’nin, bolgeye iliskin politikalarinin incelenmesi onemli gorulmektedir. Arap Baharini takiben, Libya ve Suriye ic savasi gibi catisma alanlarinin yayginlasmasi sonrasi, bolge disi guclerin mudahil olmasi ile birlikte Dogu Akdeniz son donemde uluslararasi iliskilerin odak noktasini teskil etmeye baslamistir. Ayni zaman diliminde bolgedeki hidrokarbon temelli deniz yetki alanlari sorunlarindaki gerilim, uluslararasi iliskiler acisindan bolgeye yonelik politikalari ve olaylari yonlendiren dinamikleri anlamayi onemli hale getirmistir. Uluslararasi sistemin anarsik yapida oldugunu kabul eden ve devletler acisindan gucu artirmanin yaninda guvenligi saglamanin da onemine odaklanan neorealist kuramin, son gelismeler isiginda bolge politikalarinin anlamlandirilmasi icin uygun bir bakis acisi sundugu degerlendirilmektedir. Bu calismada, Turkiye’nin Dogu Akdeniz enerji politikasi neorealist yaklasimla analiz edilerek, Turk dis politikasinin belirli bir bolumu teorik acidan incelenecek ve uluslararasi iliskiler disiplinine katki saglanmaya calisilacaktir. Bu kapsamda oncelikli olarak neorealist kuramin analize temel teskil eden esaslari ortaya konulacak, calismayla iliskili olan Dogu Akdeniz’deki siyasal gelismeler ele alinacak, son olarak Turkiye’nin Dogu Akdeniz enerji politikasi analiz edilecektir.