Türk Modernleşmesinin Tarihsel Sosyolojisi: Tasnifler, Tipolojiler ve Yanılgılar

Her turlu bilimsel ugras aslinda bir tasnife dayanir. Tasnifler de ele alinan olgunun dogasi kadar metodolojik kabullerden ve bu tasnifi ortaya koyan zihnin tarihselliginden etkilenir. Turk modernlesmesine yonelik tasnifler de tarihsel konumlanislarin, paradigmalarin, ideolojik pozisyonlarin ve bilimsel secim ve siniflandirma surecini cogu zaman kacinilmaz olarak etkileyen goreceligin izlerini tasir. Bu makalede, tarih ve sosyolojinin metodolojik yonelimlerini uzlastirmak icin ortaya konulmus bir caba olarak dusunulebilecegimiz tarihsel sosyoloji ve bu bilimsel gelenek icerisinde gelistirilen alternatif bakis acilari tanitilmistir. Bu tanitim Turk modernlesmesine yonelik tasniflerin degerlendirilmesine yonelik metodolojik cerceveyi teskil etmektedir. Turk modernlesmesi deneyiminin cesitli bakis acilari baglaminda nasil siniflandirildigi ve tarih, siyaset bilimi ve sosyoloji disiplinleri icerisinde gelistirilen tasniflerin modernlesme deneyiminin butuncul kavranisina katkisi bu baglamda sorunsallastirilmistir. Bununla hem tarihin sosyolojik incelemesine hem de Turk modernlesmesine ilgi duyan sosyal bilimcilere yonelik bir cerceve ortaya konulmasi amaclanmistir. Bu calisma tarihsel sosyolojinin yontemsel kabullerine dayan-maktadir ve kaynaklar ve okumalar acisindan kacinilmaz bir gorecelik barindirmaktadir.