Jalaluddin Dawani’s Concept of Ithbat al-Wajib, and His Influence on the Ottoman World of Thought

Osmanli dusunce geleneginde Kelâm ilmi ve ozellikle muteahhirin kelâminin muessiriyetindeki eser ve gorusler yuz yillar icerisinde tasiyici bir gorev ustlenmistir. Bu donem serh ve hâsiye gelenekleriyle bilinen XIII. yuz yildan XX. Yuz yila kadar yaklasik 7-8 asir gibi uzun bir sureyi kapsamaktadir. Bu yuz yillarda kuzeyden Horasan-Semerkant bolgesi, dogudan Iran-Fars kulturu cevreleri Osmanliyi en fazla etkileyen ilim havzalari olmustur. Felsefe ve kelâm ilminin konu, muhtevâ ve uslup olarak birbirine yaklastigi bu donemin eserlerinde onemli bir yeri de isbât-i vâcib risâleleri olusturmaktadir. Calismamizda Iran bolgesi âlimlerinden Celâleddin ed-Devvâni’nin isbât-i vacib anlayisina ve Osmanli ilim gelenegindeki yerine genel hatlariyla dikkat cekilerek iki risâlesinin kisaca tanitimi yapilacak, serh ve hâsiyelerinden ornekler verilecektir.