İSLÂM BORÇLAR HUKUKUNDA BERÂET KAVRAMI VE MEZHEPLERİN BERÂET KAVRAMI ÜZERİNDEKİ METODOLOJİK AYRILIKLARI

Butun kusurlardan berâet sartiyla yapilan satim akdi hakkinda ihtilaf yasayan fikih mezhepleri, farkli neticelere ulasmislardir. Hanefiler, bu akdin butun yonleriyle sahih olacagi, Hanbeliler de aksine bu sartla kurulan bir akdin hicbir sekilde sahih olamayacagi gorusune ulasmislardir. Mâlikiler akdin sadece kolelerde gecerli olacagi, Şâfiiler de koleler ve hayvanlar yani canlilarda gecerli olacagi gorusune sahip olmuslardir. Hanefiler konu hakkindaki goruslerini, akit nazariyesi uzerine bina etmislerdir. Mâlikiler, berâet hakkindaki rivayetin zâhiri anlamindan hareket etmislerdir. Şâfiiler ise, rivâyetin anlaminda yer alan illetin tespitinden hareketle kiyâs islemini kullanmislardir. Hanbelilerde, ihtilaf halindeki sahabenin kavillerinin artik delil teskil etmeyecegi anlayisi belirleyici olmustur. Bu makalede, kusurlardan berâet sartiyla satim akdi konusu hakkindaki tartismalardan hareketle, mezheplerin usul anlayislarinin, fer’i meselelerin cozumlenmesindeki etkisini tespit etmeye calistik.