Demokratik Ülkelerin Anayasalarında Yasallık, Mali Güce Göre Vergilendirme ve Eşitlik İlkelerinin Vergi Hukuku Açısından Değerlendirilmesi

Demokrasi ve vergi kavrami ayni zaman dilimi icinde dogan kavramlardir. Gecmisten gunumuzu demokrasi arayisi nedeniyle yapilan tum halk hareketlerinin temelinde icinde agir vergiler nedeniyle hakim gucun yetkilerini sinirlandirma istegi vardir. Dolayisiyla hakim gucun varligini devam ettirebilmesi icin oncelikle elinde tutmak istedigi vergilendirme yetkisi, yonetilenlerin de oncelikle sinirlandirmak istedikleri yetkidir. Nitekim tarihteki ilk demokrasi hareketi de Ingiltere Krali Yurtsuz John zamaninda meydana gelmis ve halk hukumdarin agir vergiler koymasina ayaklanmistir. Bu ayaklanma neticesinde 1215 Buyuk Ozgurluk Fermani Manga Carta ortaya cikmistir. 36 maddelik bu fermanda yer alan en onemli konulardan birisi vergi ile ilgili duzenlemelerdir. Magna Carta’dan Fransiz Ihtilaline kadar tum halk hareketlerinin ya da demokrasi hareketlerinin temelinde vergi esitligini saglama ve mutlak iktidarin yetkilerini sinirlandirma kaygisi vardir. Demokrasinin temel ilkeleri arasinda olan halk denetimi ve esitlik kavramlari vergilendirmenin de temel ilkeleri olup, buradan vergilendirme ilkelerinin dogumunun demokrasi ile ayni zamana rastladigini soylemek mumkundur. Gunumuz devlet yapisi icinde dusundugumuzde demokrasi ile vergi arasindaki diger bir baglantida mali konudadir. Demokrasilerin saglam temellere oturtulabilmesi ve surecin saglikli bir sekilde isleyebilmesi icin mali finansmana ihtiyac vardir. Dolayisiyla demokrasi vergi iliskisinin gunumuzde de bariz bir sekilde surdugunu soylemek mumkundur. Vergilendirmenin direkt insan hak ve ozgurlukleri ile ilgili olmasi baska bir ifade ile verginin yasama dair bircok hakki sinirlamasi anayasal zemine oturtulmasini gerekli kilmaktadir. Hukuk devleti ve sosyal devlet acisindan da bu bir gerekliliktir. Hukuk devleti acisindan hukuki istikrar ve guvenligin saglanmasi sosyal devlet acisindan da vergi yukunun adaletli ve dengeli dagiliminin gerceklesmesi icin anayasal bir duzenlemeye ihtiyac vardir ve bu ihtiyac demokratik olmayan ulkelerde elzemdir. Vergilendirme ilkelerine mutlak olarak anayasalarda yer vermek gerekli midir? Vergilendirme ilkelerinin demokrasi ile dogrudan bir baglantisi var midir? Bu sorularin cevabini bulmak adina ilgili calismamda demokratiklik ve gelismislik duzeyi temel alinarak bazi ulkelerin anayasalarinda yer alan yasallik, mali guce gore vergilendirme ve esitlik ilkelerinin vergi hukuku acisindan degerlendirilmesi yapilacaktir.