Još nešto o daljim Zmajevim njemačkim uzorima

S pravom se može reći da nem a kod nas pjesnika koji je više prevodio od Jovana Jovanovića Zmaja. Zmaj je slobodno prevodio s njemačkoga, mađarskoga, ruskoga, francuskoga, engleskoga, polj skoga, češkoga, rum unskoga. Ispod naslova svojih prijevoda stavljao je razne oznake, kao na prim jer: »po Ulandu«, »po Beranžeu«, »Hajne«, »po Puškinu«, »Miler«, »slobodno po Samisu«, »Ljerm ontov«, »od Prešem a«, »po Geteu«, »ipo nemačkom«, »po francuskom«, po mađarskom«, »s nemačkog«, »prevedeno«, »slobodno po Fl. B.«, »iz Fl. BI.«, »iz N. Fl. BI.«, »H. L.« itđ. Iza naslova nekih njegovih prepjeva ili prerada nalazi se jedna zvjezdica »*«, a iza naslova nekih drugih njegovih prijevoda stoje dvije zvjezdice »**«. On je izjavio na jednom m jestu svojih djela da su njegove pjesm e pored kojih se nalaze dvije zvjezdice »**« prevedene s nekoga stranoga jezika, a da su one pored čijeg naslova stoji jedna zvjezdica »*« ispjevane »po tuđoj zamisli«. Ali te njegove oznake nijesu uvijek pouzdane. Ima, naime, kod njega pjesam a pored čijeg naslova stoji jedna zvjezdica »*«, pa su te pjesm e slobodni prijevod, a im a pak kod njega pjesam a pored čijeg se naslova nalaze dvije zvjezdice »**«, pa su one ispjevane po tuđoj zamisli. Kod njega se nalazi i veliki broj pjesam a pored kojih nem a nikakvih oznaka iz kojih bi se vidjelo da one potiču od nekoga stranoga pisca, pa ipak su one slobodni prepjev s nekoga stranoga jezika. To je naravno sve razum ljivo kad se zna da je Zmaj sarađivao u raznim književnim i političkim listovim a i časopisima, kalenda rim a i raznim godišnjacim a, da je on godinama izdavao nekoliko časopisa koje je morao popunjavati svojim prilozima, da broj n je govih šifara i pseudonim a, po riječim a Jaše Prodanovića, prem aša dvije stotine i da je on prepjevavao sa stranih jezika i stihove za koje nije znao čiji su. Ne sm ije se, osim toga, zaboraviti da su ured nici pojedinih listova, rasopisa i godišnjaka nam jerno izostavljali Zm ajeve oznake koje je on bio stavio pored naslova svojih prijevoda