Biomarkers of Stress in Saliva / Biomarkeri stresa u pljuvački

Stres se definiše kao stanje u kome je homeostaza, kao dinamička ravnoteža unutrašnjih uslova neophodnih za pravilno funkcionisanje ćelija ili živog organizma u cjelini, ugrožena djelovanjem različitih stresora. Stresna reakcija nastaje kao posljedica aktivnosti tzv. stres sistema, koji je smješten u centralnom i perifernom nervnom sistemu. Stres sistem, preko odgovarajućih medijatora, stimuliše kataboličke, lipolitičke, antireproduktivne i imunosupresivne efekte stresne reakcije s ciljem preusmjeravanja energije zbog povećane potrebe organizma u trenutku značajnim za njegovo preživljavanje. Evaluacija stresa podrazumijeva kvalitativno i kvantitativno analiziranje i vrednovanje određenih biološki aktivnih komponenti (biomarkera stresa) u tjelesnim tečnostima koje se dovode u vezu sa stresom. Pljuvačka se kao dijagnostički medijum sve češće koristi za klinička i bazična istraživanja zbog mogućnosti koje pruža, s obzirom na njen sastav i sadržaj kao i na prednosti samog procesa uzorkovanja u odnosu na tradicionalne metode prikupljanja uzoraka krvi i urina