Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi’nin ekümenikliği tartışmaları ve gerçekler

Roma Imparatorlugu’nun Konstantinopolis’in Dogu Roma (Bizans) Imparatorlugu’nun baskenti olmasi nedeniyle, Konstantinopolis Piskoposlugu onem kazanir. Bizans Imparatoru Piskoposluga Patriklik statusu ve ekumeniklik unvani vererek, siyasi olarak guc kazanmak ister. Bu durum ekumenik olan diger kiliseler tarafindan kabul edilmez ve protesto edilir. Osmanli ise, Fener Rum Ortodoks Patrigine bazi yetkiler vererek “milletbasi” olarak gorevlendirir. Bu gorev sadece Osmanli sinirlari dâhilinde gecerli olup, ekumeniklik anlamina gelmemektedir. Ancak Patrik, ozellikle Osmanli Imparatorlugu’nun zayiflama doneminde bu yetkisini kotuye kullanarak, Imparatorlugun parcalanmasi yonunde cok aktif olarak calisir. Milli Mucadele doneminde Patrikhane; bir fesat ve ihanet ocagi, Rum ceteleri icin silah deposu, militan egitim yuvasi rolunu ustlenir. Lozan’la birlikte Patrikhane, Turkiye’deki Ortodoks azinliklarin dini vecibelerini yerine getiren dini bir Turk Kurumu haline getirilir. 1980’li yillara kadar ekumeniklik soz konusu degilken; 1990’li yillardan itibaren ABD, AB ve Yunanistan’in destekleri ile Patrikhane, ekumeniklik iddialarinda bulunmaya baslar. Ekumeniklik, ne laik Turk Devleti’nin Anayasasi ve kanunlari ile ne de Lozan Antlasmasi ile bagdasmaktadir. Patrik, mevcut kanunlarin kendisine tanimadigi bir unvani kullanamaz. Ekumeniklik, sadece Ortodoks dinini ve Ortodoks kiliselerini ilgilendiren bir mesele degildir; ayni zamanda Turkiye Cumhuriyeti Devleti’ni de baglar. Nufusunun % 99’u Musluman olan Turkiye, kendi topraklarinda bagimsiz dini bir Ortodoks otoritesi istememektedir