Kurtuluştan Mondros Mütarekesi’ne Elviye-i Selâse’de yaşanan sorunlar

Elviye-i Selâse, Rus yonetimde kaldigi sure boyunca hayatin her alaninda buyuk degisim gecirdi. Bu surecte Turkler bir yandan goce, diger yandan hukumetin geri birakmayi hedefleyen egitim, kulturel ve iktisadi politikalarina karsi mucadele etmek zorunda kaldi. 3 Mart 1918’de imzalanan Brest-Litovsk Antlasmasi Turk-Rus iliskilerinin hem de bolgenin seyrini degistirdi. Antlasmanin dorduncu maddesi bolgenin ilhakini ongoruyordu. 1918 baharinda gerceklestirilen halk oylamasi ilhaki resmilestirirken Osmanli Devleti’ni de Kafkasya’da onemli bir aktor haline getirdi. Yeni donemde mulki teskilatin kurulmasi, halkin refahinin artirilmasi ve bazi askeri ve idari muafiyetlerin taninmasi hukumetin oncelikleri arasinda yer aldi. Hukumetin aldigi onlemelerin cogu mulki teskilatin gerektigi gibi tesis edilememesinden dolayi zayif kaldi. Osmanli Devleti’nin Kafkasya’da iddiali olmasini saglayacak programlar ise savas sartlarindan oturu hazirlanamadi