Damat Ferit Paşa’nın IV. Hükümeti Döneminde Kuvâ-yı Milliye İleri Gelenleri Hakkında Verilen İdam Kararları

Damat Ferit Pasa onceki donemlerinde oldugu gibi IV. Sadaretinde de Kuvâ-yi Milliyecilerin tenkil edilmesi yonunde calismalar yurutmustur. Oncesinde “Ittihatcilik”, “Bolseviklik”, “Yalanci Milliyetcilik”le itham ettigi Kuvâ-yi Milliyecileri, IV. Sadaretinde “Hukumetin Beyannamesi”, “Padisahin Hatt-i Humayunu” ve Şeyhulislam Durrizâde Abdullah Efendi’ye cikartmis oldugu “Fetvâyi Şerife” araciligiyla etkisiz hale getirmeye calismistir. Ozellikle Durrizâde’nin cikardigi Fetvâ-yi Şerife araciligiyla Mustafa Kemal Pasa ve arkadaslari; “dinsizlik”, “devlete ve millete dusmanlik”la suclanmis, nihayetinde de oldurulmelerinin “farz” oldugu Anadolu insanina duyurulmustur. Boylelikle halkin dini duygulari siyasi hesaplar ugruna kullanilmaya calisilmistir. Damat Ferit Pasa, butun cabalarina ragmen ustesinden gelemedigi Kuvâ-yi Milliye Hareketi’ni bu sefer hukuki yonden mahkum etme yolunda calismalara girismistir. Oncelikle 1. Divân-i Harbi Orfi’nin basina Nemrut Mustafa Pasa’yi getirmis ve Kuvâ-yi Milliye Hareketi’nin lider kadrosu hakkinda yargilama surecini baslatmistir. Ilk olarak Mustafa Kemal Pasa ve arkadaslari giyaben yargilanmislar ve “Mulkiye Ceza Kanunname-i Humayunu” geregince “idamlarina” karar verilmistir. Ardindan Fevzi Pasa, onun ardindan da aralarinda Ismet Bey, Riza Nur ve Hamdullah Suphi gibi onemli simalarinda bulundugu 17 kisi yargilanmis ve “idama” mahkum edilmislerdir. Boylelikle Buyuk Millet Meclisi’nin ilk Icra Vekilleri Heyeti uyeleri, baskani Mustafa Kemal Pasa da dâhil olmak uzere 1. Divân-i Harbi Orfi tarafindan idama mahkum edilmistir. Mustafa Kemal Pasa ve arkadaslarinin haricinde daha pek cok kisi Kuvâ-yi Milliye’ye mensubiyetleri dolayisiyla Divân-i Harbi Orfice cesitli cezalara carptirilmistir. Nihayetinde de Damat Ferit Pasa’nin “idam karari” verdirme