Osmanlı’ya karşı İran’la ittifak: 16. yüzyılın siyasi ve iktisadi rekabet ortamında Avrupa’nın müttefik arayışları

Her zaman icin cikar iliskilerinin esas oldugu uluslararasi iliskiler alaninda 16. Yuzyil, kendine ozgu bir duzene sahiptir. Bu duzenin sinirlari ise donemin egemen gucleri arasinda bolgesel ve kuresel ittifaklarla belirlenmistir. Memluk devletinin yerini alan Osmanlilarin Kizildeniz’e akan baharat ticaretini Portekizlilere karsi korumasi, ayrica Basra korfezi ve Hint Okyanusu’nda verdigi mucadeleler Osmanli Devleti’nin guney politikasini ifade etmektedir. Diger taraftan batida Akdeniz’de Ispanya ile karada ise Viyana’ya kadar uzanarak Habsburg Imparatorlugu ile giristigi catisma 16. yuzyilin siyasi cografyasinin yeniden cizilmesini gerektirmistir. Bu yuzyil boyunca, basta Portekiz, Ispanya ve Habsburg Imparatorlugu aleyhine yuruttugu siyaset neticesinde Osmanli Imparatorlugu, karsisinda genis bir cephe bulmustur. Bu cephe icerisinde Fransa disindaki butun Katolik devletler yaninda Safevi Iran da yer almistir. Bu calisma, Osmanli’ya karsi Avrupa’nin Iran ile ittifak kurma tesebbuslerini siyasi ve iktisadi rekabet ortaminda gosterme denemesidir