Macar Papaz Julian’in 1237 Tarihli Moğol Raporu

Bir Macar rahibi olan Julian, ananevi dinlerini yasayan akrabalarini bulmak icin Volga taraflarina gonderildi. Fakat buraya vardiginda bazi meseleleri haber aldi. Bu haberlerin nedeni Mogol isgali ile ilgiliydi. Mogollar, 1235 senesinden sonra Cuci’nin ogullarinin idaresine verilmis topraklari istila etmeye karar vermislerdi. Onlar ilk olarak 1235 senesinin sonunda Bulgar Hanligi sinirlarina geldiler. Ordularini bir araya getirmelerinden sonra Bulgarya’yi isgale giristiler. Bu istila sonucunda onlarin korkunc sanlari da etrafa yayildi. Papaz Julian, bilgilerini bu atmosfer icinde elde etti. Mogol isgaline dair bilgilerimizi kroniklerden ve arkeolojik delillerden elde etmemize ragmen onun raporu daha detayli ve net bilgiler vermektedir. Mesela hicbir kronik bize kac tane Bulgar kentinin Mogollarin eline gectiginden, ne kadar insanin Rusya’ya ve diger ulkelere kactigindan ve bu esnada bolgenin politik durumunun nasil oldugu hakkinda bilgi vermez, fakat Julian’in raporunda bazi cevaplar buluyoruz. Dahasi o, bazi kulturel konulara da deginir. Ozellikle Mogollarla ilgili bazi satirlar dikkat cekicidir. Dahasi bunlar Mogollarla ilgili batililarin ilk bilgilerini olusturur. Julian, onlarin tarihinden, askeri durumlarindan ve amaclarindan da bahsetmistir. O, bunlari Mogol tehlikesine karsi Katolik devletleri uyarmak icin kaleme almissa da anladigimiza gore bu rapor dikkate alinmamistir