Habermas’ın iletişimsel eylem teorisinde Lorenzer Etkisi: dil, sembol ve sahnesel anlama

Adorno, Horkheimer ve Marcuse gibi Frankfurt Okulu-Elestirel Teori dusunurleri pozitivizm, modernite ve fasizm elestirisi temalari etrafinda birlesirken normatif-politik butunluklu bir projeksiyon ileri surmekten uzak durmuslardir. Buna karsin, Jurgen Habermas iletisimsel eylem teorisiyle normatif-entelektuel boslugu doldurmaya calismistir. Habermas, modernitenin ozgurlestirici potansiyelinin iletisimsel eylemin rasyonel dogasinda mevcut oldugunu ileri surmustur; kamusal alanda aktorler arasi karsilikli anlama ve uzlasiyi mumkun kilmak icin taraflarin baskidan uzak ve serbestce iletisime girebilmeleri ideal soylemler olusturacaktir. Fakat ozneler-arasi iletisim puruzsuz olmaktan uzaktir; iletisimde bilincli-manipulatif veya bilincdisi sistematik puruzler bulunabilir. Bu makale Alfred Lorenzer’in dilbilimsel psikanalitik yaklasiminin onemini Habermas’in gorusleri uzerindeki etkisi baglaminda; iletisimdeki sistematik puruzlerinin giderilmesi bakimindan tartismaktadir: Sahnesel anlama ve derinlemesine yorumlama, deforme olmus- sembollestirilememis ozneler-arasi dil oyunlarini anlasilir kilmaktadir. Elestirel Teori geleneginde normatif bir entelektuel girisim olarak iletisimsel eylem teorisinin olusumunda Lorenzerci psikanalizin rolu onemlidir.