Reel sosyalizmde yönetim sorunu: 1930’lu ve 1960’lı yıllarda Sovyetler Birliği deneyimi

Sosyalizmde yonetim sorunu, sinifsiz toplumu gerceklestirmeyi hedefleyen siyasi orgutlenmelerin siyaset-yonetim iliskileriyle ilgilidir. Marksizm, sinifli toplumlarin gelisimini cozumleyerek sinifsiz toplumun siyasal olarak gerceklestirilebilecegini ongormustur. Ancak Marksizm‟in yapisalci ve tarihselci yorumlanmasina bagli olarak siyaset-yonetim iliskisine farkli yaklasimlar gelismektedir. Bu yaklasimlar siniflar mucadelesine bakistaki oznellik-nesnellik iliskisiyle ilgilidir ve sosyalizmde yonetim sorunu tartismasini etkilemistir. 1871 Paris Komunu deneyiminde burokrasinin ilgasiyla yonetim sorunu cozumlenirken 1917 Bolsevik Devrimi siyasi iktidar sorununu aciga cikarmistir. Parti siyaseti ile Sovyet yonetimi, sosyalist iktidarin iki ayagini olusturmaktadir. Sovyetler Birligi deneyiminde, yonetimin toplumsallasma surecinde siyasi iktidar ile yonetsel organlar arasinda nasil bir iliski kurulmasi gerektigi tartisilmistir. 1930‟lu yillara Bes Yillik Planlar ile 1936 Sovyet Anayasasi, 1960‟li yillara Liberman Reformlari ve ademi merkezilesme tartismalari damga vurmustur. Siyaset-yonetim iliskileri ilk donem sanayilesme ve demokratiklesmede siyasi onculuge, ikinci donem yonetsel orgutlenmelerde reforma dayanmaktadir. Bu iki donem arasindaki fark, sosyalist iktidarin gecirdigi uluslararasi reel politik evrelerle ilgili oldugu gibi sinifsiz topluma gidiste siyaset-yonetim iliskilerine yontemsel yaklasimdan da kaynaklanmaktadir.