Türkiye’de daha eşitlikçi vergi politikaları için mikrosimülasyon analizi: 2003-2013

Turkiye, yuksek gelir dagilimi esitsizligi yasayan bir ulke olarak, son 10 yilda, bolusumu ciddi bicimde etkiledigi bilinen vergi politikalarinda ozellikle bireysel gelir vergisi tarifesinde onemli degisiklikler gerceklestirmistir. Ilk degisikligin gerceklestigi 2005 yilinda en ust gelir diliminin tabi oldugu vergi oraninin dusurulmesiyle ust gelir gruplarinin vergi yuku azaltilirken; 2008 yilinda alt gelir gruplarinin vergi yukunu dusuren Asgari Gecim Indirimi (AGI) uygulamasina baslanmistir. Bu donemde bazi urunlerin KDV oranlarinda degisikliklere gidilmesine ragmen, ozellikle enerji ve iletisim hizmetlerindeki ozel tuketim vergileri yoluyla hanelerin dolayli vergi yuku artmaya devam etmistir. Bu degisikliklerin, gelirin yeniden dagiliminda celiskili sonuclara yol acacagi aciktir. Ancak bugune kadar Turkiye’de kapsamli bicimde tum bu degisiklikleri inceleyen bir calisma yapilmamistir. Bu acigi kapatmak amaciyla, bu calismada birey ve hanelerin dogrudan ve dolayli vergi yuklerini hesaplamak icin hazirlanmis Turkiye’nin ilk Mikrosimulasyon Modeli’nin sonuclarini sunuyoruz. Mikrosimulasyon teknigi farkli politika onerilerinin sonuclarini karsilastirma olanagi tanimasi nedeniyle ozellikle kamu politikalarinin etkilerinin incelenmesinde etkin bir aractir. Bu yazida, hem son 10 yildaki politika degisikliklerinin birey ve hanelerin vergi yuklerinde ve ikincil dagilimdaki sonuclari incelenmis hem de daha esitlikci bir vergi politikasi icin olasi vergi politikasi simulasyonlarinin sonuclari karsilastirilmistir.