SOĞUK SAVAŞ SONRASINDA AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NİN KARADENİZ POLİTİKASI

Bu calisma, yeni “Buyuk Oyun”un esas oyuncularindan ABD’nin Karadeniz politikasini incelemektedir. Oncelikle Washington’un Soguk Savas sonrasinda temel dis politika hedefleri saptanmistir. Ardindan, ABD’nin Karadeniz politikasi amaclari, araclari ve bolgesel sorunlara yonelik tutumu incelenerek ortaya konmustur. Soguk Savas sonrasinda Karadeniz bolgesini tanimlarken KEIO’nun yani sira, yeni “Buyuk Oyun”un etkisiyle “Genisletilmis Karadeniz” kavrami kullanilmaktadir. SSCB’nin dagilmasinin ardindan “yeni dunya duzeni”ni ilan ederek hegemonyasini surdurmeyi hedefleyen ABD, Karadeniz’i “yasamsal cikar alani” olarak gormektedir. Amerikan strateji belgeleriyle ortusen “Buyuk Satranc Tahtasi” ve “Genisletilmis Karadeniz”in ana fikri; ABD hegemonyasina karsi potansiyel rakiplerin gercek rakiplere donusmesinin ve bolgesel ittifaklarin olusmasinin engellenmesidir. NATO, uyelik ya da isbirligi yoluyla “tam ve ozgur Avrupa”nin insasinda, baska bir deyisle, bolgenin Bati sistemiyle butunlesmesinde onemli bir rol oynamaktadir. ABD’ye gore, Karadeniz’i de kapsayan Avrupa-Atlantik bolgesinde guvenligi asil saglayan NATO’dur. NATO’nun yani sira yardim programlari ve “renkli devrimler” araciligiyla da ABD, bolgede Rus etkisini onlemeye calismaktadir. “Bolgesel catismalarin sona ermesi” ve “enerji guvenligi” soylemleri de RF’nin denetimini sinirlamaya yoneliktir.