HİLAL-İ AHMER VE TRABLUSGARP SAVAŞI

İtalya'nın 28 Eylül 1911 'de Osmanlı İmparatorluğuna 24 saat süreli notasının ertesi günü İmparatorluğa savaş ilan etmesiyle başlayan Trablusgarp Savaşı, 18 Ekim 1912'de Quchy Antlaşması ile sonuçlandı. Osmanlı, bu savaştaki yenilgisi ile bir büyük darbe daha yemiş, Kuzey Afrika'daki son toprağı Trablusgarb'ı ve geçici olarak da Onikiada'yı İtalya'ya bırakmak zorunda kalmıştı. Oysa İmparatorlukta çözülmelerin başladığı andan beri Osmanlı yönetcileri ülkenin bütünlüğünü koruyabilmek için türlü olasılıklar, yenilik hareketlerli, akımlar peşinde koşmaktaydılar. Nitekim Trablusgarp Savaşından birkaç yıl önce, yönetim biçiminde değişikliğin, amaçlanan çözümü getirebileceği inancı ile bir kez daha meşruti yönetime dönülmüştü. II. Meşrutiyet'le birlikte Kırım Savaşı bitiminde (1857) Avrupa ülkeleri arasında yer alması kabul edilen İmpaıatorluk'ta bu kimliğe uygun düzenlemeler hızlandırılmıştı. 1908'den itibaren Osmanlı İmparatorluğu'nda düzenli bir faaliyete geçirilen Hilal-i Ahmer Cemiyeti de kuşkusuz değinilen yeni yapılanma istenci ile hareket kazanmıştı. Trablusgarp Savaşı bu kurumun amacına uygun ilk uygulamaları içermektedir. Kuruluşunda, Mecruhin ve Zuefa-yı Askeriye İmdad Cemiyet-i Osmaniyesi olarak anılan; II. Meşrutiyetin duyurulmasından sonra da yeniden işlerlik kazandırılan; Hilal-i Ahmer Cemiyeti adı verilen günümüz Kızılay'ının Trablusgarp Savaşı sırasındaki faaliyetleri bize yalnız bu kurumun işlev ve yararlarını değil, savaş boyunca Osmanlı İmparatorluğunun Hilal-i Ahmer ve Salib-i Ahmer Cemiyetleri kanalıyla dost-düşman Avrupa ülkeleriyle kurduğu apolitik köprüleri açıklamak bakımından da ilginçtir.