AVRUPA KONSEYİ ARABULUCULUK YÖNERGESİ ÖNERİSİ

Medeni yargi bazi ulkelerde uzun surdur krizdedir. Artan giderler ve asiri kalabalik mahkemeler yuzunden adalet herkes icin erisilebilir degildir. Bu adli tikaniklik, adalete esit erisimin reddedilmesine yol acmistir. Adalete daha iyi erisimin saglanmasi, Uye Devletler arasinda medeni yargi alaninda isbirligini artirmak amaciyla olusturulan Avrupa Birligi genelindeki plânlarin yapi taslarindandir. Bu ilkenin, yargi sistemine erisim kadar, uygun uyusmazlik cozum yollarina erisimin tesvik edilmesini de kapsadigi kabul edilir. Avrupa Birligi genelinde alternatif uyusmazlik cozum yollarina (ADR) basvurulabilir olmasi, adalete erisimin genel olarak iyilestirilmesi ve sinir otesi davalarin bunyesinde bulunan sorunlarin cozulmesinde buyuk oneme sahiptir. Aslinda hukuk sisteminde ADR’nin kullanilmasi hukukcular icin yeni degildir. Bugun kullanilan ADR yontemlerinin bir cogu, cesitli hukuk sistemlerinde yuzyillardir mevcut bulunmaktadir. En cok bilenen ADR yollari, muzakere, arabuluculuk ve tahkimdir. Bununla beraber ADR yontemleri, 1970’li yillara kadar yayginlasmamistir. ADR bu yillarda, Anglo-Sakson tikanikligin, asiri masraflar ve gecikmenin ortadan kaldirilmasi, adalete erisimin kolaylastirilmasi ve daha etkili bir uyusmazlik cozumu olusturmak amaciyla ADR’nin kullanilmasi hizla gelismistir. Avrupa Birligi de ADR’ye iliskin mevzuatin olusturulmasinda cok aktiftir. Uye Devletlerin bazilari, bir suredir hukuk yargilama usulu kurallarinda degisiklikler yapmayi dusunmektedirler. Buna karsilik Uye Devletler, ADR yollari hakkinda ayrintili cerceve duzenlemelere sahip degillerdir. Bu kapsamda 2002 yilinda, Avrupa Komisyonunca, medeni hukuk ve ticaret hukukunda ADR’ye iliskin bir Yesil Kitap sunulmus ve 2004 yilinda, gonullu nitelikte olan, Arabulucular icin Avrupa Etik Kurallari uygulamaya koyulmustur. Ardindan Komisyon, medeni ve ticari konularda arabuluculugun belirli yonlerine iliskin bir Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Yonergesi icin oneri hazirlamistir. AB Arabuluculuk Yonergesi Taslaginin amaci, arabuluculuga basvurulmasini tesvik etmek suretiyle ADR yollarini gelistirmek ve Uye Devletlerde, zamanasimi surelerinin durmasi, gizlilik ve uzlasma anlasmalarinin icra edilmesi gibi konulardaki usul kurallarina iliskin asgari musterek ilkeleri olusturmaktir. AB Arabuluculuk Yonergesi Taslagi, hem ic hem de “sinir otesi” arabuluculuklari kapsamakta ve AB genelinde herkes icin gecerli olan ilkeleri belirlemektedir. Aile arabuluculugu da Yonerge Taslaginin kapsamina girmektedir. Arabuluculuk Yonergesi Taslaginin, 2007 yilinda Avrupa Parlamentosu tarafindan kabul edilmesi beklenmektedir