GESTALT KURAMININ ÖĞRENCİLERİN HARİTA OKUMA VE YORUMLAMA BECERİ DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİ BELİRLEMEYE YÖNELİK BİR İNCELEME

OZET Gestalt Almanca bir kelime olup; bicim, sekil, form gibi anlamlara gelmektedir. Gestalt kurami algisal orgutleme yasalari ile ilgilenirler. Şekil –zemin iliskisi, yakinlik, benzerlik, tamamlama, devamlilik, basitlik yasalari, algisal orgutleme yasalarini olusturur. “Gestalt kuramcilarina gore; algisal orgutleme yasalari, ogrenmeyi aciklamaya yardim etmektedir”(Bower ve Hilgard,1981;Senemoglu,2010:242). Gestalt kuraminin (algisal organizasyon) bireylerin harita okuryazarlik duzeyleri uzerinde etkisinin olup olmadigini belirlemek bu arastirmanin amacini olusturmaktadir. Haritalarda algisal organizasyon uc asamalidir. Birinci asama, sekil –zemin iliskisi uzerine kuruludur. Haritalarda algisal organizasyonun ikinci asamasini gestalt kuraminin algisal orgutleme yasalari olan gruplandirma sureci (yakinlik, benzerlik, sureklilik/devamlilik, tamamlama ve basitlik) olusturmaktadir. Haritalarda algisal organizasyonun son asamasini ayirt etme ve degerlendirme sureclerinden olusturmaktadir. Arastirma nicel arastirma yontemlerinden ontest- sontest kontrol gruplu deney deseni ile yurutulmustur. Bu arastirmada veri toplama araci olarak, yuksekogretim ogrencilerinin (Sosyal Bilgiler Ogretmenligi 1. Sinif Ogrencileri) harita okuma ve yorumlama beceri duzeylerini olcmek amaciyla arastirmaci tarafindan hazirlanan basari testi kullanilmistir. Basari testinin KR 20 guvenirlik katsayisi 0.70 bulunmustur. Arastirmanin calisma grubunu Cumhuriyet Universitesi Egitim Fakultesi Sosyal Bilgiler Ogretmenligi Bolumunde okuyan 1. sinif ogrencileri olusturmaktadir. Sosy al Bilgiler Ogretmenligi 1. sinif ogrencileri iki subeden olusmaktadir. Gruplardan biri deney digeri kontrol grubu olarak seckisiz yolla atanmistir. Deney ve kontrol gruplarinin denkligini saglamak icin her iki gruba da ontest verilmistir. Gruplarin ontest puanlari ortalamalari arasindaki fark “t” testi ile test edilmistir. [t(77)=.820; p>.05]. Bu bulgu deney islem oncesinde gruplarin harita becerilerinin benzer bulundugu seklinde yorumlanabilir.  Uc hafta suren uygulamadan sonra; Gestalt yaklasiminin, ogretmen merkezli ogretim yontemlerine gore ogrencilerin harita okuma ve yorumlama becerisine ait basarilarinin artirmada daha etkili oldugu sonucuna ulasilmistir. ( [ F(1-85)= 50.349; p .05]. This suggests that the groups’ mean scores before the instruction were similar. After the three-week instructional period, it was found that Gestalt approach was more effective in boosting learners’ map literacy skills in comparison with teacher centered instructional methods, [ F(1-77)= 26.519; p < .05 ] . Keywords: Maps, map reading and interpretation skills, Gestalt Theory, perceptional organization