TÜRKİYE’NİN ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİNİN ÜLKE VE POLİTİKA TEMELLİ BELİRLEYİCİLERİNE YÖNELİK BİR UYGULAMA

Tarim ve Sanayi Devrimi’nin yarattigi koklu degisimle, gunumuzde “bilgi cagi” olarak adlandirilan yeni bir caga gecisin yasandigi gozlenmektedir. Ekonomik faaliyetler bilgi temelli hale gelmekte ve dunya ticaretinde liberalizasyon ile kuresel rekabet de giderek artmaktadir. Bu kapsamda, kuresel rekabet ve ticaret, bilgi odakli urunler etrafinda sekillenmekte; bilgiyi ureten ve ekonomik faaliyetlerin icerisinde etkin olarak kullanan toplumlar gelismis bir ekonomiye sahip olmaktadir. Geleneksel teoriler, uluslararasi ticareti, ulkelerin karsilastirmali ustunluklerden fayda saglamasi biciminde algilarken, uluslararasi ticaret yaklasik yarim yuzyildir ar-ge faaliyetlerini ve yakin teknoloji yarisindaki liderlik kaymalarini yansitmaktadir. Acikcasi bu donusum geleneksel teorilerin yetersizligini ve “yeni bir felsefe”nin tanimlanmasini gerekli kilmakta; endustri-ici ticaretin geleneksel teorilere meydan okumasina dayanmaktadir. Bu calismanin temel amaci gittikce onemi artan endustri-ici ticaret teorisi ekseninde Turkiye’nin dis ticaret yapisini kapsamli bir bicimde analiz etmek olarak belirlenmektedir. Bu baglamda calismada, 1995-2012 donemi icin Turkiye’nin endustri ici ticaretinin ulke ve politika temelli belirleyicilerine iliskin modelleme, panel veri analizi ve sonuclarinin degerlendirilmesi yer almaktadir. Literatur incelemesiyle birlikte, endustri ici ticaret literaturunde temel yaklasimlar, olcme teknikleri ve hesaplama yontemleri detayli bir sekilde incelenmektedir. Analizlerde, Turkiye’nin ticaret ortaklari ile gerceklestirdigi endustri ici ticaret uzerinde etkili ulke ve politika temelli belirleyicilerin, ulkelerin gelismislik duzeyi, kalkinma duzeyi farkliliklari, ortalama piyasa buyuklugu, disa aciklik, cografi uzaklik ve ekonomik entegrasyon oldugu sonucuna ulasilmaktadir.