Narcissism, Life Satisfaction, and Harmony: The Mediating Role of Self-Esteem and Self-Compassion

Problem Durumu: Insani anlama cabalarinin en onemli odak noktalarindan biri benlik kavramidir. Kisinin kendisi hakkindaki bilgisi benlik kavramini olustururken kisinin kendisi hakkinda ne hissettigi oz-saygiyi ifade etmektedir. Ancak benligi olumlu algilamanin tek bir yolu yoktur. Literaturde kisinin kendisi hakkindaki duygusal degerlendirmeleri genellikle oz-saygi olarak tanimlanmaktadir. Yuksek oz-saygi ve narsisizm ozelliklerine sahip insanlar kendilerini begenmeleri ve sevmeleri gibi benlikleriyle ilgili olumlu algilari paylasmaktadirlar. Narsistlerin son derece olumlu veya sisirilmis bir benlik kavramina sahip oldugu soylenebilir. Bu arastirmada kullanilan narsistik hayranlik ve rekabet modeli buyuklenmeci narsisizmin birbiriyle pozitif iliskili ancak birbirinden iki farkli boyutu aciklamaktadir. Benlik kavramiyla iliskili olan bir diger kavram ise oz-sayginin alternatifi ve narsisizmin antidotu olarak ifade edilebilecek oz-anlayis kavramidir. Oz-anlayis, oz-saygida oldugu gibi benligin degerlendirmesi yerine benligin kendi icinde kabul edilmesi iceren bir yaklasimdir. Oz-anlayis kendini kabul ve farkindalik iceren bir bakis acisini yansitmaktadir. Iyi olusun ise insanin ulasmak istedigi en temel hedeflerden biri oldugu soylenebilir. Psikoloji arastirmalarinda mutluluk genel olarak oznel iyi olus kavramiyla ifade edilmektedir. Oznel iyi olusun bilissel boyutu olan yasam doyumu kavrami kisinin yasamdaki beklentilerin ne derece karsilandigini ifade etmektedir. Ote yandan mutlulugun bilissel bileseni her zaman yasam doyumunu ifade etmeyebilir. Cunku kulturlerarasi calismalar mutlulugun anlaminin kulturden kulture farklilik gosterebilecegini ifade etmektedir. Bu baglamda yasam doyumu kavraminin alternatifi olarak ifade edilebilecek olan yasam uyumu kavrami icsel olarak hissedilen kendini kabul, ic baris ve denge hissini icermektedir. Arastirmalar benlik algilamanin ve iyi olusun farkli yollari oldugunu gostermistir. Arastirmada bu farkli yollar arasindaki iliskilerin belirlenmesi kisilik dinamiklerinin anlasilmasi acisindan onemli bilgiler saglayabilir. Arastirmanin Amaci: Bu arastirmada benligin farkli algilanma bicimleri olarak ifade edilebilecek olan narsisizm, oz-anlayis ve oz-saygi kavramlari ile yasami farkli algilama bicimleri olarak ifade edilebilecek olan yasam uyumu ve yasam doyumu kavramlari arasindaki iliskilerin incelenmesi amaclanmistir. Narsistik hayranligin oz-saygi, yasam uyumu ve yasam doyumu ile pozitif iliskili olacagi, narsistik rekabetin ise oz-anlayis, yasam uyumu ve yasam doyumu ile negatif iliskili olacagi beklenmektedir. Bu arastirmanin amaci narsistik hayranlik ve narsistik rekabet ile yasam uyumu ve yasam doyumu arasindaki iliskide oz-saygi ve oz-anlayisin araci rolunu incelemektedir. Arastirmanin Yontemi: Arastirmanin orneklemi 381 katilimcidan olusmaktadir. Katilimcilarin 310’u (%77,9) kadin, 71’i (%17,8) erkektir. Katilimcilarin yas ortalamalari 23,1 olarak hesaplanmistir. Arastirmada veri toplama araclari olarak Narsistik Hayranlik ve Rekabet Olcegi (Narcissistic Admiration and Rivalry Questionnaire), Oz-anlayis Olcegi (Self-compassion Scale), Benlik Saygisi Olcegi (Self-esteem Scale), Yasam Doyumu Olcegi (Satisfaction with Life Scale), Yasam Uyumu Olcegi (Harmony in Life Scale) kullanilmistir. Narsisizm, oz-anlayis ve oz-saygi ile yasam doyumu ve yasam uyumu arasindaki iliskiler yapisal esitlik modeli (structural equation modeling) ile incelenmistir. Yapisal esitlik modelinde degiskenler arasindaki iliskileri aciklayan model kurulmadan once butun degiskenlerin icinde oldugu olcme modeli kurulmustur. Olcme modelinin iyi uyum verdigi goruldugunde yapisal esitlik modelinin test edilmesine gecilmistir. YEM’de yer alan degiskenlere ait dolayli etkilerin anlamliligina desteklemek amaciyla %95 guven araligi secilerek 5000 yeniden ornekleme yoluyla Bootstrap Analizi uygulanmistir. Arastirmanin Bulgulari: Yapisal esitlik modeli narsistik hayranlik ile yasam uyumu ve yasam doyumu arasindaki iliskiye oz-sayginin ve narsistik rekabet ile yasam uyumu ve yasam doyumu arasindaki iliskiye oz-anlayisin aracilik ettigini gostermistir. Bu calismada narsistik hayranlik ile yasam uyumu ve yasam doyumu arasindaki iliskide oz-sayginin araci rolu; narsistik rekabet ile yasam uyumu ve yasam doyumu arasindaki iliskide oz-anlayisin araci rolu incelenmistir. Analiz sonuclarina gore beklendigi gibi narsistik hayranlik, oz-saygi, yasam uyumu ve yasam doyumu arasindaki iliskilerde anlamli duzeyde pozitif iliskiler bulunmustur. Ayrica narsistik rekabet ile oz-anlayis, yasam uyumu ve yasam doyumu arasinda negatif yonde; oz-anlayis, yasam uyumu ve yasam doyumu arasindaki iliskilerde pozitif yonde anlamli iliskiler bulunmustur. Kurulan yapisal esitlik modelinde narsistik hayranlik ile yasam uyumu ve yasam doyumu arasindaki iliskide oz-saygi; narsistik rekabet ile yasam uyumu ve yasam doyumu arasindaki iliskide oz-anlayis araci rol ustlenmektedir. Daha onceki calismalarda arastirma bulgularini destekleyecek bulgulara rastlanmistir. Arastirmanin Sonuclari ve Onerileri: Arastirma bulgulari kisilik psikolojisi ve pozitif psikoloji bulgulari baglaminda tartisilmistir. Sonuclarin narsisizmin, olumlu benlik algisinin ve yasami algilama bicimlerinin ikiser yuzlu dogasinin anlasilmasina katki saglayacagi dusunulmektedir. Bu arastirmanin sonuclarindan hareketle narsistik rekabetin yasam uyumunu ve yasam doyumunu uzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak icin oz-anlayis duzeylerini arttiracak calismalarin yapilmasi onerilmektedir. Narsistik hayranligin yasam uyumu ve yasam doyumu uzerindeki olumlu etkisini dengelemek icin ise oz-saygiyi gelistirici calismalarin yapilmasi onerilmektedir. Bu baglamda bulgulardan yola cikarak narsisizmin olumsuz etkilerini azaltabilmeyi ve yasam uyumu ve yasam doyumunu arttirabilmeyi hedefleyen oz-anlayis ve oz-saygi ozelliklerini gelistirmeye dayali bireysel ve grupla psikolojik danisma uygulamalari duzenlenebilir. Arastirmanin sonuclarinin kisilik psikolojisi ve pozitif psikoloji literaturune katki saglayacagi ongorulmektedir.