Foundation University Students’ Consumer Orientation and Learner Identity Levels and Their Correlations with Academic Performance

Problem Durumu: Son yillarda yuksekogretimin piyasaya acilmasi ile universitelerde tuketici yonelimli ogrencilerden daha fazla soz edilmektedir. Piyasalasan universitelerde ogrencilerin tuketici yonelimli ogrenci davranis ve tutumlari uzerine arastirmalarin artmasina ragmen, ogrencilerin kendini tuketici olarak gorme duzeyi uzerine hala yeterli sayida arastirma bulunmamaktadir. Dolayisiyla ogrencilerin tuketici yonelimi arastirma yapilmasi gereken bir konu olarak gundeme gelmistir. Yuksekogretimde piyasalasmanin ayni zamanda ogrencilerin ogrenen kimligi uzerinde ve dolayisiyla ogrenci kavrami uzerinde farkliliklara yol actigi dusunulmektedir. Dolayisiyla yapilan bu arastirma ile Turkiye’de piyasaya katilan vakif universitesi ogrencilerinin ogrenen kimlik duzeylerinin ortaya cikarilmasi hedeflenmektedir. Bu konuda farkli ulkelerde arastirmalar bulunmasina ragmen Turkiye’de alanyazinda yeterince arastirma bulunmamaktadir. Ayni zamanda piyasalasmanin akademik performans ile ogrencilerin tuketici yonelim ve ogrenen kimlik duzeyi ile iliskisini incelemek yuksekogretimin kalitesini artirmak icin onemli gorulmektedir. Dolayisiyla hem alan yazindaki eksiklikleri tamamlamak hem de konuyu Turkiye baglaminda calismak icin bu arastirmanin yapilmasi hedeflenmistir. Arastirmanin Amaci: Bu calisma, farkli degiskenlere gore vakif universitesi ogrencilerinin tuketici yonelim ve ogrenen kimlik duzeyini ve bunlarin akademik performans ile arasinda bir iliskinin bulunup bulunmadigini belirlemeyi amaclamaktadir. Arastirmanin Yontemi: Calisma nicel iliskisel tarama modeline dayali yurutulmustur. Arastirmada incelenen degiskenler, vakif universite ogrencilerinin tuketici yonelim ve ogrenen kimlik duzeyi ve akademik performanstir. Arastirmanin evrenini, 2017-2018 egitim-ogretim yilinda Istanbul'daki iki vakif universitesinde ogrenim goren 376 ogrenci olusturmaktadir. Ogrenciler basit seckisiz ornekleme yontemiyle secilmistir. Arastirmada veriler, Bunce, Baird ve Jones (2017) tarafindan gelistirilen ve Iscan ve Balyer (2018) tarafindan Turkceye uyarlanan “Ogrenci Tuketici Yonelim ve Ogrenen Kimlik Duzeyini Belirleme Olcegi” kullanilarak toplanmistir. Olcek besli likert tipi bir olcektir. Veriler, SPSS 21 istatistik programi kullanilarak analiz edilmistir. Arastirmanin Bulgulari: Arastirmada elde edilen sonuclara gore katilimcilarin tuketici yonelimi ‘katilmiyorum’ duzeyinde bulunmustur (=2,25). Ogrencilerin tuketici yonelim duzeyini gosteren en yuksek madde (=2,51) ortalamayla “Mezun olduktan sonra iyi bir ise giremezsem, okul yapmis oldugum odemelerin bir kismini geri odemelidir.” olarak bulunurken, en dusuk madde ise (=1,86) ortalamayla “Hocalarimin isinin bir parcasi da beni derslerimden gecirmektir.” olarak bulunmustur. Yine diger bir sonuca gore ogrencilerin ogrenen kimlik duzeyi (=3,79), ‘katiliyorum’ duzeyindedir. Ogrenen kimlik duzeyine ait en yuksek madde (=4,49) ortalamayla “Universitede mumkun oldugu kadar cok sey ogrenmek isterim.” maddesi iken, en dusuk madde, (=3,11) ortalamayla “Derslere hazirlik yaparim.” maddesidir. Kadinlarin tuketici yonelim duzeyi (=2,08), erkeklere gore (=2,51) daha dusuk bulunmustur. Ogrenen kimlik duzeyinin cinsiyete gore farkliligi istatistiksel olarak anlamli degildir (p>0.05). Ogrencilerin tuketici yonelim ve ogrenen kimlik duzeyi yasa gore istatistiksel anlamda bir farklilik gostermemistir (p>0.05). Katilimcilarin tuketici yonelim duzeyinin ve ogrenen kimlik duzeyinin sinif duzeyine gore farkliligi istatistiksel olarak anlamli degildir (p>0.05). Bursluluk durumu degerlendirildiginde, %25 burslu (=2,31) ve 50% burslu (=2,24) olanlarin tuketici yonelim duzeyi, tam burslu olanlarin duzeyine (=1,78) gore daha yuksek bulunmustur. Ogrencilerin ogrenen kimlik duzeyinin bursluluk oranlarina gore farkliligi istatistiksel olarak anlamli degildir (p>0.05). Katilimcilarin tuketici yonelim duzeyinin bolumlerine gore farkliligi istatistiksel olarak anlamli degildir (p > 0.05). STEM bolumundeki ogrencilerin ogrenen kimlik duzeyi (=3,74), STEM bolumunde olmayan ogrencilere (=3,94) gore daha dusuk bulunmustur. Hedeflenen mezuniyet AGNO’su (-)-3,00 katilimcilarin tuketici yonelim duzeyi (=2,60), hedeflenen mezuniyet AGNO’su 3,50-4,00 olanlara (=1,91) gore daha yuksek bulunmustur. Hedeflenen mezuniyet AGNO’su (-)-3,00 (=3,55) olan katilimcilarin ogrenen kimlik duzeyi, hedeflenen mezuniyet AGNO’su 3,00-3,50 (=3,78) ve 3,50-4,00 (=4,18) olanlara gore daha dusuktur. Akademik performans ile tuketici yonelim duzeyi arasinda negatif yonde dusuk kuvvetli bir iliski bulunmustur (r=-0,284 p=0.001, p=0,000). Akademik performans ile ogrenen kimlik duzeyi arasinda pozitif yonde dusuk kuvvetli bir iliski tespit edilmistir (r= 0,322 p=0.000, p=0,000). Arastirma Sonuclari ve Oneriler: Arastirmada elde edilen sonuclara gore, ogrencilerin tuketici yonelimleri ‘katilmiyorum’; ogrenen kimlik duzeyi ise ‘katiliyorum’ duzeyindedir. Kadinlarin tuketici yonelim duzeyi, erkeklerin tuketici yonelim duzeyine gore daha dusuk iken; ogrenen kimlik duzeyi cinsiyete gore anlamli farklilik gostermemektedir. Tuketici yonelim ve ogrenen kimlik duzeyi, yasa gore anlamli bir farklilik sergilememektedir. Tuketici yonelim duzeyi ve ogrenen kimlik duzeyi ogrencilerin bulundugu sinif duzeyine gore anlamli farklilik gostermemektedir. %25 ve 50% burslu olanlarin tuketici yonelim duzeyi, tam burslu olanlarin tuketici yonelim duzeyine gore daha yuksek iken; ogrenen kimlik duzeyi bursluluk oranina gore anlamli farklilik gostermemektedir. Tuketici yonelim duzeyi bolume gore anlamli farklilik gostermezken, STEM bolumundeki ogrencilerin ogrenen kimlik duzeyi, STEM bolumunde olmayan ogrencilerin ogrenen kimlik duzeyine gore daha dusuktur. Hedeflenen mezuniyet AGNO’su (-)-3,00 olan ogrencilerin tuketici yonelim duzeyi, hedeflenen mezuniyet AGNO’su 3,50-4,00 olan ogrencilerin tuketici yonelim duzeyine gore daha yuksektir. Hedeflenen mezuniyet AGNO’su (-)-3,00 olan ogrencilerin ogrenen kimlik duzeyi, hedeflenen mezuniyet AGNO’su 3,00-3,50 ve 3,50-4,00 olan ogrencilerin ogrenen kimlik duzeyine gore daha dusuktur. Tuketici yonelim duzeyi ile akademik performans arasinda negatif yonde dusuk bir iliski var iken, ogrenen kimlik duzeyi ile akademik performansi arasinda pozitif yonde dusuk bir iliski vardir. Yuksekogrenim alaninda politika gelistirenler, vakif universitelerinin tuketici yonelim duzeyi ile akademik performans arasindaki negatif iliski ve ogrenen kimlik duzeyi ile akademik performans arasindaki pozitif iliskiyi dikkate alarak akademik performansi artirmaya yonelik duzenlemeler yapabilirler. Boylece tuketici yonelim duzeyi arttikca, akademik performanstaki dususun nedenleri arastirilabilir. Ayrica, ogrenen kimlik duzeyi ile akademik performans arasindaki pozitif iliskiye dayanarak, ogrenen kimlik duzeyini artirmak icin ne yapilmasi gerektigi konusu yurutulecek olan karma bir arastirma yontemiyle karsilastirilabilir. Yine benzer bir arastirma devlet universitelerinde, farkli bolgelerdeki ve illerdeki vakif universitelerinde de yapilabilir. Benzer bir arastirma lisans, lisansustu ve doktora duzeylerine yurutulebilir ve lisans ogrencileriyle karsilastirilabilir.