Comparison of Hope and Life Satisfaction Levels of Turkish and American Middle School Students

Problem Durumu: Insanlik tarihi boyunca pek cok savas, hastalik ve dogal afetlere ragmen, insanoglunun yasama tutunma ve hayatta kalma cabasi galip gelmistir. Elbette insani bu kadar guclu yapan pek cok kisilik ozelligi vardir. Yasam guclukleri karsisinda, bireye mucadele gucu veren, mucadeleyi anlamli kilan en onemli guc umuttur. Umut, hedefi elde etmeyi isteme ve hedefi elde edebilmek icin kendisinde guc hissetme (agency) ve hedefi elde edebilmek icin yollar bulabilme becerisi (Pathways) olmak uzere iki boyutlu tanimlanmistir. Umut hedefe ulasmada butun pratik yollar tukendiginde yasanan bir duygu olmakla birlikte sadece karanlik zamanlarda hissedilen pasif bir duygu degildir. Umut, bireyleri olumsuz yasam olaylarina karsi koruyan onemli bir psikolojik guctur. Bu guc bireylerin, her tur yasam Hulya SAHIN BALTACI / Eurasian Journal of Educational Research 74 (2018) 99-122 119 zorluguna karsin amaclar belirleyerek, parlak bir gelecegin onlari bekledigi inanciyla yasamda kararlilikla ilerlemelerini saglamaktadir. Bireylerin bir hedef belirleyip, bu hedefe ulasmak icin planli bicimde davranmasini saglayan umut, yasam doyumunu ile iliskilidir. Yasam doyumu, kisinin yasaminin butunune ya da ozel alanlarina (aile hayati, okul deneyimleri vb.) dair sahip oldugu olumlu, oznel degerlendirmeler olarak tanimlanmaktadir. Cocuk ve ergenlerdeki yasam doyumunun kulturel ve sosyal faktorlerle iliskili oldugu, ancak bu konuda yapilan calismalarin sayica az oldugunu belirtilmektedir. Ergenlerin duygusal yasantilari, onyargilari ve sosyal cazibeleri uzerinde, okul cagindaki akran iliskileri ve bu iliskilerde akranlar tarafindan kabul edilme, aile ve cevreyle iliskiler yasam doyumu uzerinde onemli bir belirleyici olmaktadir. Umut ve Yasam doyumu kulturel ogelerden etkilenmektedir. Bununla birlikte kulturel farkliliklari ortaya koymaya yonelik arastirmalar oldukca sinirlidir. Arastirmanin Amaci: Bu arastirmanin temel amaci, Turk ve Amerikali ortaokul ogrencilerinin yasam doyumu ve umut duzeylerinin farklilik gosterip gostermedigini ortaya koymaktir. Ayrica, cinsiyet, sosyo-ekonomik duzey ve ana-baba tutumlarina gore Turk ve Amerikali ogrencilerde umut ve yasam doyumunu incelemek amaclanmistir. Arastirmanin Yontemi: Bu arastirmada Turk ve Amerikali ortaokul ogrencilerinin yasam doyumu ve umut duzeylerinin farklilik gosterip gostermedigini ortaya koymak amaciyla betimsel arastirma yontemi kullanilmistir. Arastirmaya 336 Turk ve 354 Amerikali Ortaokul ogrencisi katilmistir. Turk ogrencilerin 185’i (% 55.1) kiz, 151’i (% 44.9) erkektir ve yaslari 12 ile 14 (M = 12.76, SD = .87) arasinda degismektedir. Amerikali ogrencilerin 185’i (% 52,3) kiz, 169’u (% 47,7) erkektir ve yaslari 12 ve 14 (M = 13,29, SD =.78) arasinda degismektedir. Turk ogrenciler; Turkiye’nin guneyinde yer alan bir ilin merkezindeki yedi farkli ortaokulda ogrenim goren gonullu ogrencilerden olusmaktadir. Amerikali ogrencilerden olusan diger calisma grubu, Kaliforniya Berkeley Universitesinin ogrencilere yonelik duzenledigi yaz okuluna devam eden gonullu ogrencilerden olusmaktadir. Arastirmada 8-16 yas araligindaki cocuk ve ergenler icin gelistirilen Cocuklar Icin Umut Olcegi ve Cocuk Ergenler icin Kisaltilmis-Cok Boyutlu Yasam Doyumu olceginin Ingilizce ve Turkce formlari kullanilmistir. Cocuklar icin Umut Olcegi Ingilizce Formu; Toplam alti maddeden olusan olcegin yapi gecerligi dogrulayici faktor analizi ile test edilmis ve 2 faktorlu (amaca gudulenme ve amaca ulasma yollari) yapi dogrulanmistir. Olcegin test tekrar test guvenirlik katsayisi .73 olarak bulunmustur. Cronbach Alpha katsayisi ise .83 olarak hesaplanmistir. Madde toplam korelasyon katsayilari ise .51 ve .69 arasinda degismektedir. Bu arastirma icin hesaplanan Cronbach Alpha katsayisi .80’dir. Cocuklar Icin Umut Olcegi Turkce Formu (CUO); Olcegin yapi gecerligine iliskin bulgular, orijinal calismadaki iki faktorlu yapiyi destekler niteliktedir. Faktor analizi sonucunda orijinal faktor yapisiyla uyumlu 2 faktor (amaca gudulenme ve amaca ulasma yollari) elde edilmistir. Amaca gudulenme boyutu varyansin yaklasik olarak %44’unu aciklarken, amaca ulasma yollari boyutu varyansin %14’unu aciklamistir. Iki faktorlu yapi toplam varyansin yaklasik %58’ini aciklamistir. CUO puanlari ile Rosenberg Benlik Saygisi Olcegi puanlari arasinda pozitif ve anlamli bir iliski 120 Hulya SAHIN BALTACI / Eurasian Journal of Educational Research 74 (2018) 99-122 bulunmustur. CUO’nun tum olcek icin Cronbach alfa ic-tutarlik katsayisi .74 olarak bulunurken, test-tekrar test korelasyon katsayisi .57’dir. Bu arastirma icin hesaplanan Cronbach Alpha katsayisi ise.78’dir. Kisaltilmis-Cok Boyutlu Yasam Doyumu Ingilizce Formu (BMSLSS); olcek her bir madde yasam doyumunun (aile, okul, arkadas, kendi ve cevre) bes farkli boyutunu olcen bes maddeden olusmaktadir. Olcegin Cronbach alfa ic-tutarlik katsayisi .85’dir. Aciklayici faktor analizine gore, tum maddeler varyansin % 50’sini aciklamaktadir ve madde yukleri .65 ile .73 arasinda degismektedir. Bu arastirmada hesaplanan Cronbach Alpha katsayisi .82’dir. Kisaltilmis-Cok Boyutlu Yasam Doyumu Turkce Formu; Olcegin test-tekrar test guvenirlik katsayisi.83, Cronbach Alpha katsayisi ise.89’dur. Madde toplam korelasyon katsayilari .64 - .78 arasinda degismektedir. Aciklayici faktor analizine gore, tum maddeler varyansin % 48’ini aciklamaktadir ve madde yukleri .49 ile .82 arasinda degismektedir. Bu arastirmada hesaplanan Cronbach Alpha katsayisi .81’dir. Arastirmanin Bulgulari: Arastirmada, Turk ve Amerikali ortaokul ogrencilerinin yasam doyum duzeyleri arasinda Turk ogrenciler lehine anlamli bir fark bulunmusken, umut duzeyleri arasinda anlamli bir fark bulunmamistir. Bir diger bulguya gore, Turk ogrencilerin sosyo-ekonomik duzeylerine gore umut duzeyleri arasinda anlamli bir fark bulunmustur. Farkin kaynagini bulmak icin yapilan Bonferroni testine gore ust sosyo-ekonomik duzeydeki ogrencilerin umut duzeyleri puanlari alt sosyoekonomik duzeydeki ogrencilerin puanlarindan anlamli olarak daha yuksektir. Amerikali ogrencilerde; anne-baba tutumu hem umut hem de yasam doyumu puanlarinda anlamli farkliliga yol acmistir. Ayni sekilde ana-baba tutumu* SED etkilesimi hem umut hem de yasam doyumu puanlarinda anlamli farkliliga yol acmistir. Bonferroni testi sonuclarina gore, demokratik anne-baba tutumuna sahip ogrencilerin umut ve yasam doyumu puanlari otoriter ve koruyucu ana-baba tutumuna sahip ogrencilerin puanlarindan anlamli olarak daha yuksektir. Arastirmanin Sonuclari ve Oneriler: Arastirmada, Turk ve Amerikali ogrencilerin umut duzeyleri arasinda fark bulunmazken, Turk ogrencilerin yasam doyumlarinin Amerikali ogrencilerden daha yuksek oldugu bulunmustur. Umut duzeyleri arasinda fark cikmamasi ergenlik sorunlarinin evrensel olmasi ve hangi kulturde olursa olsun, akademik basarinin onemsendigi, akademik yasamin yogun oldugu bir donemde olmalari ile aciklanabilir. Umut duzeyi ile fiziksel iyilik hali arasinda pozitif iliski vardir. Ergenlik doneminde hangi kulturde olursa olsun hizli bedensel degisim, gelisim ve degisime uyum saglamak gelisim gorevidir. Turk ve Amerikali ogrenciler, on-ergenlik donemindedirler. Her iki gruptaki ogrenciler de bu donemdeki bedensel, psikolojik ve akademik sorunlari yasamaktadirlar. Umut ile akademik basari/kaygi arasindaki iliskiyi ortaya koyan arastirmalar elde edilen sonucu destekler niteliktedir. Bu nedenlerle, Turk ve Amerikali ogrencilerin umut duzeyleri benzerlik gostermis olabilir. Turk ogrencilerin yasam doyumu duzeylerinin Amerikali ogrencilerden yuksek cikmasi kulturel ve cevresel faktorlerle aciklanabilir. Ergenlik icinde yasam doyumu; beden imgesi ve pozitif benlik algisi degerlendirmeleri gibi kisisel oldugu kadar cevresel faktorlerden de etkilenir. Bu cevresel faktorler kulturden kulture Hulya SAHIN BALTACI / Eurasian Journal of Educational Research 74 (2018) 99-122 121 degisir. Literaturde, yakin iliskilerin ve kulturun yasam doyumunu aciklamada daha fazla etkiye sahip oldugunu belirtilmektedir. Aile ve cevreyle iliskiler bireyin yasam doyumunu etkileyebilmektedir Toplulukcu toplumlarda kisilerarasi iliskiler daha yakin ve destekleyicidir. Bu nedenle Turk ogrencilerin yasam doyumlari Amerikali ogrencilerin yasam doyumlarindan daha yuksek cikmis olabilir. Umut duzeyinin Turk ve Amerikali ergenlerde farklilasmamasi, ergenlik donemi ozelliklerinin kulturel etkilerden daha baskin oldugu seklinde yorumlanabilir. Son olarak, arastirma bulgularindan yola cikarak, ergenlerin umut duzeylerini artirmaya yonelik kulturden bagimsiz temel ve ikincil onleme calismalari planlanabilir. Ayrica, anne-babalik davranislarinin cocuk/ergenlerin uzerindeki onemini ve olasi sonuclarini vurgulamak amaciyla ebeveynlere yonelik seminer ve egitimlerin verilmesi onerilmektedir. Her calismada oldugu gibi bu arastirmanin da sinirliliklari vardir. En onemli sinirlilik, arastirmada ele alinan ana-baba tutumunun ergenlerin algilarina dayali olarak belirlenmis olmasidir. Benzer calismalarda ana-baba tutumunun bir olcekle belirlenmesi onerilmektedir.