Analysis of EFL Teachers’ Use of Digital Components: Evidence from Self-Report and Classroom Observation

Problem Durumu: Dunya genelinde kullanilan yabanci dil ogretimi programlari, ders kitaplarini birincil ogretim araci olarak gormeye devam ediyor. Ders kitaplarinin kullanim amaclari arasinda sinif ici ogrenme ve ogretmen etkinlikleri ve sinif disi ogrenmeyi duzenlemeyi, bir dersin temel icerigini saglayan standart ve kolay erisilebilir ogrenme kaynaklari olmalarini ve ogretmenler ve ogrenciler icin egitim programini duzenledigini siralayabiliriz. Ders kitaplari dil ogreniminde onemli bir rol oynamaktadir ve bu sebeple Ingilizcenin Yabanci Dil olarak ogretilmesi arastirmalarina siklikla konu olmustur. Teknolojinin de gun gectikce gelismesi ile birlikte, ders kitaplari ve ders kitabi paketleri yeni teknolojilerin ortaya cikarttigi imkanlari da kapsayacak sekilde gelismistir. Bunun sonucu olarak, Ingilizce kitaplari paketlerine onemli bir ilave de bilgisayarla donatilmis siniflar icin ders kitabi yazilimlarinin gelistirilmesi ve ogretmenlerin kullanimina sunulmasi olmustur. Arastirmanin Amaci: Bu calismayi guduleyen iki temel amac vardir: birincisi Ingilizce ogretmenlerinin bu yazilimlarin gerekliligi ile ilgili tutumlarini ve dusuncelerini arastirmak; ikincisi de ogretmenlerin bu yazilimlari ders anlatimlarinda ne kadar siklikla ve hangi sebeplerden dolayi kullandiklarini belirlemektir. Arastirmanin Yontemi: Bu calismada nitel ve nicel arastirma yontemlerinin bir arada kullanildigi bir karma arastirma deseni kullanilmistir. Yukarda verilen amaclari gerceklestirebilmek icin uc farkli veri toplama araci kullanilmistir: a) anket, b) sinif ici 58 Emrah CINKARA / Eurasian Journal of Educational Research 74 (2018) 41-60 gozlem formu ve c) gozlem sonrasi yari yapilandirilmis gorusme. Arastirma 2016-2017 akademik yili icerisinde Guneydogu Anadolu bolgesindeki bir devlet universitesinin Yabanci Diller yuksekokulu bunyesinde gorevli Ingilizce okutmanlari ile yapilmistir. Ilk olarak anket calismasi icin 74 Ingilizce ogretmeni katilimci olarak calismaya dahil olmustur ve bunlar arasindan 14 gonullu sinif ici gozlem asamasina dahil edilmistir. Gozlemler arastirmaci tarafindan gerceklestirilmis ve bu calisma kapsaminda hazirlanan gozlem formu doldurulmustur. Gozlemlerden sonra ger bir ogretmen bireysel olarak yari yapilandirilmis gorusmeye alinmistir. Arastirmanin Bulgulari: Bu arastirma sonrasinda elde edilen bulgular ogretmenlerin genel olarak bu yazilimlarin sinif icerisinde ve disarisinda kullanimlarina karsi olumlu bir tutumlarinin oldugu belirlenmistir. Bunun yaninda beceri temelli dil ogretiminde bu tarz yazilimlarin kullanilmasi ile ilgili tutumlari incelendiginde, dinleme becerisinin ogretilmesinde bu yazilimlarin kullanilmasina karsi tutumlarinin en yuksek seviyede oldugu ve yazma becerisinde kullanilmasina karsi tutumlarinin da en dusuk seviyede oldugu belirlenmistir. Sinif ici gozlem formu sonuclari incelendiginde ogretmenlerin 700 dakika icerisinde ilgili yazilimi 143 dakika aktif bir sekilde kullandiklari; 511 dakika yazilimin pasif olarak tahtaya yansidigi ve 46 dakika da yazilimin ve/veya bilgisayarin kapali konumda oldugu tespit edilmistir. Gozlem verisinin dil becerileri acisinda degerlendirilmesi sonucunda, bu yazilimin en yogun sekilde kullanildigi beceri dinleme (57 dakika) ve okuma (38 dakika) becerileri etkinlikleri, en az kullanildigi beceri de yazma olarak belirlenmistir (0 dakika). Yari yapilandirilmis gorusmeler icerik analizi ile incelenmis ve ogretmenlerin bu yazilimi kullanma sebepleri uc temel tema altinda siralanmistir: Icerigin etkin sunulmasi, dersin verimli islenmesi ve sinif yonetimi. Arastirmanin Sonuclari ve Onerileri: Bu calismada elde edilen oz-rapor sonuclari, EFL ogretmenlerinin, ders kitaplari tarafindan saglanan yazilim araclarini kullanarak ogretim faaliyetlerini gerceklestirme konusunda oldukca olumlu tutumlara sahip olduklarini ortaya koymustur. Internet baglantisi olan bilgisayarlar, projeksiyon cihazlari ve hoparlor sistemleri gibi bircok bilgi ve iletisim teknolojisi araclariyla donatilmis siniflarin yani sira, ev sahibi kurumda verilen teknolojik araclarinin etkin kullanimi ile ilgili hizmet ici egitimler ogretmenlerin olumlu tutumlari tesvik etmektedir. Bu calismada ayrica, ilgili yazilimin etkinligi ile ilgili becerilere ozel gorusleri ayrintili olarak analiz edilmistir. Dinleme ve okuma becerileri ogretiminde bu yazilimin en sik kullanildigi belirlenmistir. Bunun yaninda ogretmenlerin bilgi ve iletisim teknolojileri kullanimiyla ogrencilerin okuma basarisini ve performansini artirdigini ortaya koyan arastirmalar da bu bulguyu desteklemektedir. Dolaysiyla ogretmen yetistiren egitim fakultelerinde ve hizmet ici egitim faaliyetlerinde bu durum goz onunde bulundurulmali ve ogretmenlere bu teknolojileri en etkin bir sekilde kullanabilecekleri beceriler kazandirilmalidir. Bu calismanin bulgulari, en az yaygin kullanilan becerilerin bilgi ve iletisim teknolojileri kullanimi yoluyla etkilesimli bir sekilde etkinlik gerceklestrmenin zor oldugu yazma becerisi oldugunu ortaya koymaktadir. Yazma becerisi etkinlikleri icin, ogrencilerin ve ogretmenlerin, hizli ve dogru bir sekilde yazma gibi temel bilgi ve iletisim teknolojisi becerilerine sahip olmalari gerekmektedir. Dolayisiyla, yazma etkinliklerinde bu tarz yazilimlarin Emrah CINKARA / Eurasian Journal of Educational Research 74 (2018) 41-60 59 kullanilmasi, bu araclari kullanmak isteyen ogretmenler ve ogrencilere ek bir yuk getirerek kullanimini zorlastirmaktadir. Yazilimin sinif icerisinde kullanimi ile ilgili veriler sinif gozlemleri ile ve oz raporlama (anket) ile toplanmis ve birbirleri ile karsilastirilmistir. Elde edilen veriler bu iki yontemin benzer sonuclar ortaya cikardigini gostermistir. Oz raporlama ve sinif gozlemi verilerinin benzer sonuclar ortaya cikartmasi oz raporlamanin veri toplama yontemi olarak bilgi ve iletisim teknolojileri kullanimini gereginden fazla gosterebilecegi iddiasiyla celismektedir.