Turkish Undergraduate Supervisees’ Views Regarding Supervisory Relationship

Problem Durumu: Nitelikli supervizyon iliskisi etkili bir supervizyon sureci yurutulmesinde kritik oneme sahiptir. Supervizyon alanyazini incelendiginde, supervizyon iliskisinin supervizyonun etkililigi uzerinde onemli bir rolu oldugu gorulmektedir. Pek cok arastirmaci nitelikli supervizyon iliskisinin supervizyon alan adaylarin kisisel ve profesyonel gelisiminde temel bir rolu oldugunu belirtmektedir. Bu nedenlerle, nitelikli supervizyon iliskisinin bilesenlerini ve supervizyon iliskisinin kurulmasinda ve gelistirilmesinde hangi faktorlerin rol oynadigini belirlemek onem tasimaktadir. Yurtdisindaki supervizyon iliskisine dair alanyazin incelendiginde, etkili supervizyon surecinde supervizyon iliskisinin rolunu ve onemini incelemeye, supervizyon iliskisini etkileyen faktorleri belirlemeye ve supervizyon iliskisinin etkiledigi boyutlari ortaya cikarmaya yonelik pek cok arastirma yapildigi gorulmektedir. Bu arastirmalarin sonuclari, etkili supervizyonun onemli bilesenlerinden birinin supervizyon iliskisi oldugunu; supervizyon alan adayin gelisimsel duzeyinin, bilissel yapisinin, baglanma stillerinin ve kaygisinin ve supervizorun kaygisinin, baglanma stillerinin, kisisel ozelliklerinin ve mudahalelerinin supervizyon iliskisinin kurulmasini ve gelistirilmesini etkiledigini gostermektedir. Bununla birlikte, supervizyon iliskisinin supervizyon alan adaylarin 22 Betul MEYDAN – Serkan DENIZLI / Eurasian Journal of Educational Research 74 (2018) 1-24 supervizyona yonelik duygulari, tutumlari, kisisel ve mesleki gelisimleri, beceri kazanimlari ve supervizyon memnuniyetleri uzerinde onemli bir rol oynadigi gorulmektedir. Turkiye’de alanyazin incelendiginde ise supervizyon modelleri, supervizyon yontem ve teknikleri, supervizor ozellikleri ve supervizor geribildirimi, supervizyonun psikolojik danisma becerilerine ve ozyeterligine etkisi, lisans duzeyinde supervizyon alan adaylarin supervizyon yasantilari, etkili supervizyon uygulamalari ve akran supervizyonu gibi konularda yapilan arastirmalarin son yillarda artis gosterdigi dikkat cekmektedir. Bu arastirmalarin sonuclari incelendiginde ise supervizyon iliskisine dair bulgulari olan arastirmalar oldugu gorulmus; ancak, supervizyon iliskisini dogrudan inceleyen bir arastirmaya rastlanmamistir. Arastirmanin Amaci: Alanyazin incelendiginde, Turkiye’de supervizyon konusunda yapilan arastirmalar son yillarda artis gosterse de hala sinirli sayida oldugu soylenebilir. Bununla birlikte, etkili supervizyonun onemli bilesenlerinden biri kabul edilen supervizyon iliskisi konusunun henuz kesfedilmeyi bekleyen bir alan oldugu gorulmektedir. Bu baglamda, bu arastirmanin amaci Turkiye’de lisans duzeyinde supervizyon alan adaylarin supervizyon iliskisine yonelik goruslerini incelemektir. Arastirmanin Yontemi: Bu arastirmada nitel arastirma desenlerinden durum calismasi kullanilmistir. Arastirma, 2015-2016 ogretim yili guz doneminde Turkiye’nin batisinda bulunan bir universitenin Egitim Fakultesi Rehberlik ve Psikolojik Danismanlik lisans programinda Bireyle Psikolojik Danisma Uygulamasi dersini alan 84 (71 kadin, 13 erkek) kisi arasindan maksimum cesitlilik orneklemesi ve aykiri asiri durum orneklemesi yontemleri kullanilarak secilen 12 supervizyon alan aday (10 kadin, 2 erkek) ile gerceklestirilmistir. Adaylarin Bireyle Psikolojik Danisma Uygulamasi dersinde supervizorleriyle kurduklari iliskiye yonelik goruslerinin elde edilmesi amaciyla, arastirmacilar tarafindan hazirlanan yari yapilandirilmis bireysel gorusme formu kullanilmistir. Arastirmanin katilimcisi olarak belirlenen 12 aday arastirmanin amacina ve veri toplama surecine iliskin arastirmacilar tarafindan bilgilendirilmistir. Gorusmeler baslamadan once adaylarin ve supervizorlerinin yazili onaylari bilgilendirilmis onay formu kullanilarak alinmistir. Gorusmeler 30-40 dakika surmustur. Gorusmeler sirasinda goruntu kayit araci kullanilmistir. Arastirma kapsaminda toplanan veriler icerik analizi asamalari takip edilerek cozumlenmistir. Arastirmanin Bulgulari: Arastirma verilerinin cozumlenmesi amaciyla yapilan icerik analizi sonucunda uc temaya ulasilmistir: a) supervizyon iliskisinin niteligi, b) supervizyon iliskisini etkileyen supervizyon alan adaya ve supervizore iliskin ozellikler ve c) supervizyon iliskisinin etkileri. Supervizyon iliskisinin niteligi temasi guclu ve zayif olmak uzere iki koddan olusmustur. Supervizyon iliskisini etkileyen supervizyon alan adaya ve supervizore iliskin ozellikler temasi incelendiginde, supervizyon alan adaylarin temel mesleki gelisim ihtiyaclarinin ve ileri mesleki gelisim ihtiyaclarinin supervizyon iliskisini etkiledigi gorulmustur. Temel mesleki gelisim ihtiyaclarinin supervizyon alan adaylarin supervizorun etkili dinlemesine, asgari duzeyde tesvik kullanmasina, kuramsal bilgiler ile vakalar arasinda bag kurmasina, ogrenilen becerilerinin uygulanisini gostermesine ve bir sonraki psikolojik danisma oturumuna yonelik plan yapmasina iliskin duyduklari ihtiyaclardan; ileri Betul MEYDAN – Serkan DENIZLI / Eurasian Journal of Educational Research 74 (2018) 1-24 23 mesleki gelisim ihtiyaclarinin ise profesyonel yonelimin belirlenmesi, kisisel gelisim saglamasi, kisisel farkindaligin artirilmasi gibi ihtiyaclardan meydana geldigi gorulmustur. Bununla birlikte, supervizorlerin olumlu tutumlarinin, ihtiyac duyulan mudahaleleri kullanmalarinin, yeterli ve yapici geribildirimler vermelerinin, kibar, esprili, destekleyici, anlayisli, yardimsever, saygili olmak gibi kisisel ozelliklere sahip olmalarinin, gerektiginde musavir rolu ustlenmelerinin ve supervizyon suresini etkili kullanabilmelerinin de supervizyon iliskisini etkiledigi ortaya cikmistir. Son olarak, supervizyon iliskisinin supervizyon alan adayin supervizyona yonelik tutumunu ve supervizyonda yasadigi duygulari etkiledigi bulunmustur. Arastirmanin Sonuclari ve Onerileri: Bu arastirmada Turkiye’de lisans duzeyinde supervizyon alan adaylarin supervizyon iliskisine yonelik gorusleri incelenmistir. Arastirma sonuclari, supervizyon alan adaylarin supervizyon iliskisinin niteligini guclu ve zayif olarak sinifladiklarini; supervizyon alan adaylarin gelisimsel duzeylerinin, supervizorun supervizyona yonelik tutumunun, supervizyonda kullandigi mudahalelerin, geribildirimlerinin, kisisel ozelliklerinin ve supervizyon suresini etkili kullanip kullanamamasinin supervizyon iliskisini etkileyen faktorler oldugu ve supervizyon iliskisinin supervizyon alan adaylarin supervizyona yonelik tutumlari ve duygulari uzerinde etkileri oldugunu gostermistir. Bu sonuclar goz onune alindiginda, guclu supervizyon iliskisi kurulabilmesi ve gelistirilebilmesi icin supervizorlerin oncelikle supervizyon alan adaylarin gelisimsel duzeylerinin ve supervizyondan beklentilerinin farkinda olmalari ve bu dogrultuda supervizyon amaclarini adaylarin gelisimsel duzeylerine uygun sekilde belirleyerek uygun mudahaleler kullanmalari onemli gorulmektedir. Bununla birlikte, guclu supervizyon iliskisi kurulabilmesi icin supervizorlerin supervizyon alan adaylarin supervizyondaki kaygilarini ele almalarinin, etkili kisilerarasi becerileri kullanmalarinin ve yeterli geribildirim vermelerinin onemli oldugu gorulmustur. Bu arastirma Turkiye’de lisans duzeyinde supervizyon alan adaylarin supervizyon iliskisine yonelik goruslerinin incelendigi ilk arastirmalardan biri olmakla birlikte bazi sinirliliklari bulunmaktadir. Bu arastirmada veriler supervizyon sureci tamamlandiktan sonra sadece supervizyon alan adaylardan toplanmistir. Gelecek arastirmalarda supervizyon surecinin farkli oturumlarinda ve supervizorlerden de veri toplanarak farkli arastirma desenleri kullanilmasi onerilmektedir. Bununla birlikte, bu arastirma sadece tek bir universitede supervizyon alan adaylarla gerceklestirilmistir. Arastirma sonuclarinin genellenebilirliginin artirilmasi amaciyla ileride yurutulecek arastirmalarda farkli universitelerde supervizyon alan adaylarin arastirmaya dâhil edilmesinin yararli olacagi dusunulmektedir.