Pre-School Teachers’ Classroom Management Competency and The Factors Affecting Their Understanding of Discipline

Problem Durumu: Disiplinlerarasi bir konu olan sinif yonetimi pek cok boyutu olan bir kavramdir. Bu sebeple literaturde sinif yonetiminin farkli boyutlarini iceren tanimlara rastlanmaktadir. Bu tanimlarda sinif yonetimi; ogretmenlerin akademik ogretim icin elverisli bir ortam olusturma, ogrenciler ile olumlu iliskiler gelistirme, sosyal/duygusal gelisimi tesvik etme ve sorunlu davranisa odaklanma davranislarini iceren bir surec, hedeflerin gerceklestirilmesinde planlama, iletisim ve degerlendirmeye iliskin tum basamaklarin bilincli bir sekilde uygulanmasi olarak ifade edilmektedir. Sinif yonetiminin alt boyutlari olarak; fiziksel ortamin duzenlenmesi, egitimin etkili bir sekilde planlanmasi, uygulanmasi ve cocuklarin davranislarinin yonetilmesi basliklarinin kabul edildigi gorulmektedir. Sinif yonetimi, ogretmenlerin cesitli yeteneklerini iceren detayli bir konu olmasina planlamanin ve uygulamanin bircok yonunu kapsamasina ragmen, okul mudurleri, ogretmenler, ebeveynler ve ogrencilerin gozunde en onemli endise, disiplinin korunmasidir. Ulkemizde yapilan sinif yonetimi ile ilgili calismalar ise, cocuklarin istenmeyen davranislarina ve disiplin yontemlerine odaklanmaktadir. Bu nedenle sinif yonetimi ile birlikte sinif disiplini, bu calismada merkezi bir rol oynamaktadir. Okul oncesi ogretmenlerinin disiplin saglamak amaciyla en cok tepkisel kategoriye girebilecek davranis bicimlerine odaklandiklari, ogretmen adaylarinin en cok tercih ettikleri disiplin modelinin yuzlestirme-anlasma modeli oldugu, sinif icinde en cok temizlik ve duzen, hareket ve akran iliskileri ile ilgili kurallar koyduklari, cocuklari kontrol edebilme adina ceza ve odul yontemini kullandiklari gorulmektedir. Bununla birlikte, okul oncesi ogretmenlerinin sinif kurallarini belirlerken cocuklarin dusuncelerini almadiklari, sinif ile ilgili kararlari kendilerinin aldiklari ve bu kararlarin uygulanmasi icin israrci olduklari, cogunlukla emir cumleleri kullandiklari tespit edilmistir. Ogretmenin sinif duzenini saglamasi ve her bir cocukla olumlu iliskiler kurmasinda pek cok kisisel ozelligi etkili olmaktadir. Bu nedenle ogretmenin, hangi kisiler arasi problem cozme becerisini kullandiginin farkinda olmasi onemlidir. Ayrica ogretmenin aldigi kararlarda cocuk sevgisi, mesleki tecrubesi ve cocuk ile olan iliskisinin de etkili oldugu dusunulmektedir. Ancak sinif yonetimi ile ilgili arastirmalarin, fiziksel ortami organize etme, planlama ve egitim etkinlikleri, sinifta iliski kurma ve iletisim, cocuklarin davranislarini yonetme uzerine odaklandigi gorulmektedir. 170 Sema BUYUKTASKAPU SOYDAN, Devlet ALAKOC PIRPIR, Ayse OZTURK SAMUR, Duriye Esra ANGIN Eurasian Journal of Educational Research 73 (2018) 149-172 Arastirmanin Amaci: Arastirmada, okul oncesi ogretmenlerinin sinif yonetimi yeterlikleri ve disiplin anlayislarinin belirlenmesi, ogrenci-ogretmen iliskisi, kisilerarasi problem cozme ve cocuk sevmenin ogretmenlerin sinif yonetimi yeterlikleri ve disiplin anlayislarini yordama gucunun incelenmesi amaclanmaktadir. Arastirmanin Yontemi: Bu arastirma, tekil ve iliskisel tarama modellerinden yararlanilarak tasarlanmistir. Tekil tarama modeli; okul oncesi ogretmenlerinin sinif yonetimi becerilerinin ve disiplin anlayislarinin betimlenmesi amaciyla, iliskisel tarama modeli ise; ogretmenlerin disiplin anlayislari ve sinif yonetimi yeterlilikleri ile ogretmen cocuk iliskisi, kisilerarasi problem cozme ve cocuk sevme arasindaki iliskiyi belirlemeye yonelik olarak kullanilmistir. Arastirma 180 okul oncesi egitim ogretmeni ile yurutulmustur. Arastirmaya katilan ogretmenlerin belirlenmesinde olasilik disi ornekleme turlerinden uygun ornekleme yontemi kullanilmistir. Arastirmanin Bulgulari: Ogretmenlerin sinif yonetimi yeterliklerine iliskin algilarinin %19’unun yuksek, %11’inin dusuk ve %70’inin orta duzeyde oldugu tespit edilmistir. Bu arastirma bulgusu okul oncesi ogretmenlerinin %81’inin sinif yonetimi yeterliklerinin desteklenmesi gerekliligini ortaya koymaktadir. Ogretmenlerin benimsedikleri disiplin anlayislarina iliskin genel dagilim incelendiginde ise, ogretmenlerin yaridan fazlasinin baskici/asiri denetleyici disiplini ve itaate dayali disiplini (%55) yuksek seviyede benimsedigi gorulmektedir. Bu bulgu ogretmenlerin disiplin anlayisinin desteklenmesi gerektigini gostermektedir. Arastirmaya katilan ogretmenlerin baskici/asiri denetleyici disiplin anlayislari ile yakinlik, cocuk sevme, probleme olumsuz yaklasma ve mesleki kidem arasinda ve itaate dayali disiplin anlayislari ile cocuk sevme arasinda negatif yonlu anlamli bir iliski tespit edilmistir. Esitlik anlayisina dayali disiplin ile sinif yonetimi yeterlilikleri arasinda pozitif yonlu anlamli bir iliski bulunmustur. Ogrenci merkezli disiplin ile arastirmada ele alinan diger degiskenler arasinda herhangi bir iliski bulunamamistir. Okul oncesi ogretmenlerinin sinif yonetimi yeterlilikleri ile kisilerarasi problem cozme becerileri alt boyutundaki yapici problem cozme arasinda pozitif, kendine guvensizlik arasinda ise negatif yonlu anlamli bir iliski gorulmektedir. Ogretmenlerin baskici/asiri denetleyici disiplin anlayislarini yordayan degiskenler en yuksekten en dusuge dogru siralandiginda bunlar; mesleki kidem, probleme olumsuz yaklasma ve cocuk sevmedir. Sinif yonetimi yeterliliklerini ise birinci sirada yapici problem cozme becerileri, ikinci sirada esitlik anlayisina dayali disiplin anlayisi yordamaktadir. Arastirmanin Sonuclari ve Onerileri: Arastirma sonucunda, ogretmenlerinin sinif yonetimi yeterliklerinin desteklenmesi gerekliligini sonucuna ulasilmistir. Ogretmenlerin yaridan fazlasinin baskici/asiri denetleyici disiplini ve itaate dayali disiplini benimsedigi gorulmustur. Mesleki kidem, probleme olumsuz yaklasma ve cocuk sevme degiskenleri ogretmenlerin baskici/asiri denetleyici disiplin anlayisi puanlarini yordayan degiskenler olarak belirlenmistir. Ayrica mesleki kidem degiskeni baskici/asiri denetleyici disiplin anlayisinin en guclu yordayicisi olarak saptanmistir. Yapici problem cozme degiskeninin de ogretmenlerin sinif yonetimi yeterliklerinin en onemli yordayicisi oldugu bulunmustur. Sema BUYUKTASKAPU SOYDAN, Devlet ALAKOC PIRPIR, Ayse OZTURK SAMUR, Duriye Esra ANGIN Eurasian Journal of Educational Research 73 (2018) 149-172 171 Ogretmenlerin kisilerarasi problem cozme becerilerinin sinif yonetimi ile ilgili aldigi kararlarda etkili oldugu bulgusundan yola cikarak, okul oncesi ogretmenlerinin, sinif yonetimi ile ilgili pedagojik bilgilerinin yani sira kisiler arasi problem cozme becerileri konusunda gelisimleri desteklenmelidir. Ogretmenlerin cogunlugunun sinif yonetimi konusunda kendilerini yetersiz hissettikleri ve baskici disiplin anlayisini benimsedikleri bulgusu dogrultusunda, ogretmenlerin lisans egitimleri surecinde aldiklari teorik bilgileri uygulama surecine aktaramadiklari ve uygulama surecinde karsilastiklari zorluklar sirasinda desteklenmeye ihtiyac duyduklari dusunulmektedir. Bu nedenle Milli Egitim Bakanligi ve universiteler isbirliginde yapilacak projeler, egitim seminerleri araciligiyla okul oncesi ogretmenlerinin mesleki gelisimlerini tamamlamalari, teori ile uygulama arasinda bag kurulmasi saglanarak yeterliliklerinin artirilmasinin onemli ve gerekli oldugu soylenebilir. Bu calismada ele alinmayan degiskenler ise kosularak ogretmenlerin sinif yonetimi yeterlilikleri ve disiplin anlayislari incelenebilir. Ogretmenlerin sinif yonetimi yeterlilikleri ve disiplin anlayislari nitel arastirma deseninde incelenebilir.