Early Childhood Pre-service Teachers’ Views about Visual Arts Education and Aesthetics

Problem Durumu: Ilk yillarda icinde bulunulan sanat etkinlikleri duyusaldir ve cocuklar kendi yaptiklari bu calismalarin digerleri uzerindeki etkisinin farkinda degildirler. Sanata iliskin erken yillarda yasanilan deneyimlerin olumlu ve cocugun gelisim duzeyine uygun olmasi cocuklar icin keyif verici bir nitelik tasiyacaktir. Cocuklar erken yaslarda guzelliklerle tanismazlarsa, gelecek yasantilarinda guzelligi fark etme ve guzellige deger verme konularinda sorunlar yasayabileceklerdir. Bu baglamda, erken donemde cocuklarin sanat ve estetik konusunda bilgi sahibi, kendilerini yonlendirecek ve destekleyecek yetiskinlere ihtiyaclari bulunmaktadir. Erken yillarda cocuklar uzerinde etkisi olan en onemli yetiskinlerden biri okul oncesi Gamze BILIR SEYHAN – Sakire OCAK KARABAY Eurasian Journal of Educational Research 73 (2018) 131-148 147 ogretmenleridir. Bu nedenle, okul oncesi ogretmenlerinin lisans egitimlerinden itibaren sanat ve estetik konularinda donanimli olmalari ve bu konularda nitelikli uygulamalar yapmalari onemli bir kazanim olarak gorulmektedir. Ancak ogretmen adaylari ilk ve orta ogretim kurumlarinda sanat uzerine aldiklari egitimin yeterli seviyede olmamasi nedeniyle universiteden alacaklari egitimin niteliginin artirilmasina gereksinim duymaktadir. Bu baglamda Okul Oncesi Ogretmenligi lisans programlarinda sanat ve estetik konularina yonelik zorunlu secmeli derslerin cesitliligi ve islevselligi ogretmen adaylarina daha fazla deneyim firsati saglayacaktir. Ogretmen adayinin resim, muzik, tiyatro, drama, dans gibi sanat dallarindan yararlanarak ogrenme ortamini zenginlestirmesi, cocuklari sanat merkezlerine, sergi acilislarina, muze gezilerine, konserlere goturerek farkli deneyimler yasamalarina olanak saglamasi ve farkli sanat dallarindan sanatcilar (ressamlar, heykeltiraslar, muzisyenler, grafikerler vb.) ile isbirligi icinde calisarak cocuklarin yasantilarini ve bakis acilarini zenginlestirebilmesinde kritik bir isleve sahip olan soz konusu derslerin iceriklerinin alanda tartisilmasi, adaylarin bu derslerle iliskili goruslerinin aciga cikartilmasi farkli ozgun iceriklere sahip sanat derslerinin gelistirilmesi icin cesitli arastirmalara gereksinim duyulmaktadir. Arastirmanin Amaci: Bu calisma, okul oncesi egitim programinda sanat ve estetik konularinda daha fazla sayida secmeli ders almis ogretmen adaylariyla secmeli ders almamis ogretmen adaylarinin gorsel sanat egitimi hakkindaki dusuncelerini, aldiklari derslere iliskin deneyimlerini ve sanat etkinliklerini uygulama hakkindaki goruslerini karsilastirmak amaciyla yurutulmustur. Alinan geri bildirimlerin soz konusu derslerin egitim programindaki yerlerinin olumlu ve olumsuz boyutlarinin gozden gecirilmesi derslerin yeniden yapilandirilmasina ve gelismekte olan yeni derslerin iceriklerinin duzenlenmesine dusunsel bir katki saglayabilecektir. Arastirmanin Yontemi: Bu calismada, nitel arastirma yontemlerinde kullanilan desenlerden biri olan fenomenoloji kullanilmistir. Calisma grubu, Okul Oncesi Ogretmenligi lisans programinda 1.sinifa ve 4.sinifa devam eden ogrencilerden belirlenmis onar ogrenciden olusmaktadir. Arastirma kapsaminda, iki farkli grup ogretmen adayiyla iki farkli oturumda odak grup gorusmeleri yurutulmustur. Verilerin analizinde icerik analizi yontemi kullanilmistir. Bu surecte, on hazirlik, nitel verileri kodlama, temalara ulasma, bulgulari yorumlama ve sonuclari raporlastirma asamalari izlenmistir. Arastirmanin Bulgulari: Calismanin bulgulari su 4 baslik altinda incelenmistir; gorsel sanat egitimi ve estetigin tanimi, icerigi, deneyimleri ve gorsel sanat egitimin cocuklarin yasamindaki yeri. Okul Oncesi Ogretmenligi lisans programinda sanat ve estetik konularinda secmeli dersler almis olan ogretmen adaylarinin bu dersleri almamis adaylara gore gorsel sanat egitimi ve estetige yonelik daha zengin icerige sahip tanimlamalarda bulunduklari saptanmistir. Icerige yonelik olarak gorseller ve materyaller saglama, cocugu merkeze alma ve cok yonlu olma ve alan gezileri uygulama temalari iki grup tarafindan deginilen ortak temalardir. Ayrica secmeli dersleri henuz almamis grubun sanatin onemi, ozgurluk saglama, surec, aileyi icerme ve ilgi cekici olma temalarindan ifadeler kullanirken 148 Gamze BILIR SEYHAN – Sakire OCAK KARABAY Eurasian Journal of Educational Research 73 (2018) 131-148 diger grup sanat egitiminde farkli mekanlarda ozgun calismalara yonelik dusunceler aciklamislardir. Sanat ve estetik ile iliskili neler yapmayi dusundukleri arastirildiginda secmeli dersleri henuz almamis grubun okul oncesi egitimin geneline yonelik gunluk egitim akislarindan bahsettikleri, dersleri alan grubun ise dogrudan bu konular ile iliskili gunluk egitim akislarina yonelik teknikler ve yontemleri dusunsel olarak kullanmayi planladiklari gorulmustur. Adaylarin sanat egitimi ve estetikle ilgili deneyimlerini ortaya cikarmaya yonelik sorulara verdikleri yanitlar incelendiginde secmeli dersleri henuz almamis grubun cok kisitli deneyimlerinin oldugu saptanmistir. Gorsel sanat egitimi ve estetik konularina yonelik secmeli dersleri daha yogun sekilde alan grubun soz konusu dersleri cesitli acilardan olumlu ve olumsuz yanlarini ortaya koyarak tartistiklari gozlenmistir. Sanatla ilgilenmek, dogal materyalleri degerlendirmek, deneyim kazanmak olumlu kazanimlar olarak siralanirken, cocuklara sinif ortaminda uygulayamamak, urunlerin notlandirilmasi ve yetistirmek icin zaman kisitligi nedeniyle baski hissetmeleri olumsuz unsurlar olarak ortaya konmustur. Arastirmanin Sonuclari ve Onerileri: Sonuc olarak, sanat ve estetik konularinda verilen derslerin okul oncesi ogretmen adaylarinin sanata iliskin farkindaliklarini ve bilgi duzeylerini arttirdigi, uygulama ile iliskili farkli sanat dallarina yonelik calismalar gerceklestirme konusunda bilincli bir caba icinde olmalarina katkida bulundugu gozlenmistir. Odak grup gorusmelerinin kullanilmasi, ogretmen adaylarinin bireysel gorusmelere gore kendilerini daha guvende ve rahat ifade etmelerini saglamis, secmeli sanat derslerine yonelik elestirel goruslerinin ortaya cikmasini kolaylastirmistir. Bu goruslerin bundan sonraki calismalar icin soz konusu derslerin hazirlik asamasinda dusunsel bir katki saglayacagi dusunulmektedir. Arastirmada sanat ve estetikle ilgili secmeli derslerin ogretmen adaylarinin bu konulardaki birikimlerini zenginlestirmis olmasinin diger programlarda da artirilmasi icin bir ornek teskil edebilecegini dusundurmektedir.