Opinions of the Class Teachers towards “Privacy” and its Violation

Problem Durumu: Insanin hayat alani “ortak alan, ozel alan ve gizli alan” olarak uce ayrilmaktadir. Ortak alan, herkesin gorup bildigi, gunluk islerin gerceklestigi alandir. Ozel alan; kisilerin arkadaslari ve yakin akrabalari ile paylastigi yer ve zamani ifade etmektedir. Gizli alan ise hic kimsenin bilmesi istenmeyen ve gerekmeyen gizli olaylar, bilgiler ve belgelerden olusmaktadir (Bates, 1964, 430; Aydin, 1998, 187). Ozel hayatin gizliligi ozgurlugu ise bireylerin ozel hayatina ve aile hayatina dokunulmamasi ve saygi gosterilmesini saglayan en temel haktir (Aras, 2010, 30). Turkiye’de bu konu ile ilgili en temel yasal dayanagin 1982 Anayasasinin 20 ila 27. maddeleri ile, 32. ve 35. maddeleri oldugu, bu maddelerin dogrudan ve dolayli olarak ozel hayatin gizliligini ilgilendirdigi gorulmektedir. 5237 sayili Turk Ceza Kanununun 132 ila 136. maddelerinde bu suclari isleyenlerin belirli cezalar alacaklari yazmaktadir. Turk Medeni Kanunu’nun 23 ila 25. maddeleri de “Kisiligin Korunmasi” basligi altinda olup; bireylerin kisilik haklarini korumaya almaktadir. Bireylerin ozel hayatlarinin gizliligi, uluslararasi hukukta da korunma altina alinmistir. Insan Haklari Evrensel Bildirgesi’nin 12. maddesinde kimsenin ozel hayatina, ailesine, konutuna ya da haberlesmesine keyfi olarak karisilamayacagi, seref ve adina saldirilamayacagi belirtilmekte olup; karisma ve saldirilara karsi bireyin yasa tarafindan korunmaya hakki oldugu ifade edilmektedir. Avrupa Insan Haklari Sozlesmesi’nin 8. maddesi ozel hayatin ve aile hayatinin korunmasi ile ilgilidir. Cocuk Haklarina Dair Sozlesme’nin de 8. maddesinde bu sozlesmeye taraf devletlerin cocugun kimligine; tabiiyetine, ismine ve aile baglari da dâhil, koruma hakkina saygi gostermeyi ve bu konuda yasa disi mudahalelerde bulunmamayi taahhut etmektedir. 16. maddede hicbir cocugun ozel yasantisina, aile, konut ve iletisimine keyfi ya da haksiz bir bicimde mudahale yapilamayacagi gibi, onur ve itibarina da haksiz olarak saldirilamayacagi, cocugun bu tur mudahale ve saldirilara karsi yasa tarafindan korunmaya hakki oldugu belirtilmektedir. Tum meslek gruplarinda calisan bireylerin is yerinde sahip olduklari is hayatlari ve bunun yaninda bireysel ozel hayatlari varken; ogretmenlerinse okulda, sinifta ve bireysel olarak uc farkli hayati bulunmaktadir. Ogretmenlerin sahip oldugu bu hayat alanlarinin gizliliginin korunmasinda bir takim hak ve ozgurlukleri vardir. Ancak, ogretmenlerin sahip olduklari bu hak ve ozgurlukler bazen ihlal edilebilmektedir. 38 Bilgen KIRAL - Yasemin KARAMAN KEPENEKCI Eurasian Journal of Educational Research 71 (2017) 21-40 Yapilan bu arastirmanin problemi okulda, sinifta ve bireysel olarak ogretmenlerin ozel hayatlarinin kapsamina giren durumlar ile ozel hayatlarini ihlal eden durumlarin neler oldugudur. Amac: Bu arastirma, sinif ogretmenlerinin okulda, sinifta ve bireysel olarak ozel hayatin gizliliginin ozgurlugu kavramina ve bunun ihlaline iliskin goruslerini ortaya cikarmak amaciyla yapilmistir. Yontem: Bu arastirmada, derin ve ayrintili konularda calismaya imkân vermesi, cok az sayida kisi ve durum uzerinde calismalar yapilmasi, daha fazla ve detayli bilgi elde edilmesini saglamasi nedeniyle arastirmada nitel arastirma yaklasimi benimsenmistir (Patton, 2014). Yapilan calisma durum calismasidir. Durum calismasi, gercek yasamda var olan, guncel ortamin icindeki ozel bir durumun arastirilmasini ve betimlenmesini gerektirmektedir (Creswell, 2016). Durum calismasinda bir veya birkac durumu kendi sinirlari icinde butuncul olarak analiz etmek amaclanmaktadir. Var olan durumlar tek olarak ve/veya tanimlanarak yorumlanmaktadir (Yildirim ve Şimsek, 2006; Merriam, 2013). Bu calismada, devlet ve ozel okulda calisan sinif ogretmenlerinin okulun, sinifin ve ogretmenlerin ozel hayati ile ozel hayatinin ihlaline iliskin gorusleri betimlenmeye calisildigi icin durum calismasi kullanilmistir (Yildirim ve Şimsek, 2006; Patton, 2014; Creswell, 2016). Calisma grubu secilirken, amacli ornekleme yontemi kullanilmistir. Katilimcilarin amacli olarak tercih edilme nedeni arastirmaya katki getirecegi dusuncesindendir (Monette, Sullivan ve Dejong, 1990). Amacli olarak secilen orneklemin evreni temsil edecegi kabul edilmektedir (Tavsancil ve Aslan, 2001). Arastirmada 2015-2016 akademik yilinda Aydin’da bir devlet ilkokulundan 21 ve iki ozel ilkokuldan 15 olmak uzere amacli rastgele ornekleme yontemi ile toplam uc ilkokuldan 36 sinif ogretmeni ile gorusme yapilmistir. Arastirmada gecerligi saglamak icin “analizci ucgenlemesi, katilimci dogrulamasi ve dogrudan alintilar” yapilmistir. Analizlerin guvenilirligini hesaplamak icin Miles ve Huberman (1994) formulunden yararlanilmistir. Bu calismada arastirmacilar arasi guvenirlik %95 olarak hesaplanmistir. Veriler icerik analizi yontemi ile analiz edilmistir. Bulgular: Okulun ozel hayati sayilan durumlar uc kategoride incelenmistir. Bunlar: kisilerarasi iliskiler, grup faaliyetleri ve yasanan sorunlardir. Hem devlet ilkokulunda hem de ozel ilkokulda gorevli ogretmenler en cok kisilerarasi iliskiler kategorisinin okulun ozel hayatina girdigini dusunmektedirler. Devlet ilkokulunda gorevli sinif ogretmenlerinin %52’si okulun ozel hayatinin ihlal edildigini dusunurken; ozel ilkokul sinif ogretmenlerinin %67’si okulun ozel hayatinin ihlal edildigini dusunmektedir. Sinifin ozel hayati sayilan durumlar kisilerarasi iliskiler, grup faaliyetleri ve yasanan sorunlar olarak uc kategoride incelenmistir. Arastirmaya katilan devlet ve ozel ilkokul ogretmenlerinin buyuk bir cogunlugu kisilerarasi iliskiler kategorisinin sinifin ozel hayati kapsamina girdigini dusunmektedirler. Devlet ilkokulunda gorevli sinif ogretmenlerinin %86’si sinifin ozel hayatinin ihlal edildigini dusunurken; ozel ilkokul sinif ogretmenlerinin tumu sinifin ozel hayatinin ihlal edildigini dusunmektedirler. Bilgen KIRAL - Yasemin KARAMAN KEPENEKCI Eurasian Journal of Educational Research 71 (2017) 21-40 39 Ogretmenin ozel hayati sayilan durumlar ogretmenin esyalarinin fiziki durumu/donanim, ogretmenin davranislari/iliskileri ve yasanan sorunlar/durumlar olarak uc kategoride incelenmistir. Devlet ilkokulunda calisan ogretmenler en cok ogretmenin davranislari/iliskileri kategorisinin ogretmenin ozel hayati kapsaminda oldugunu dusunurlerken; ozel ilkokulda gorevli ogretmenlerse ogretmenin esyalarinin fiziki durumu/donanimin ogretmenin ozel hayati oldugunu dusunmektedirler. Devlet ilkokullarinda calisan ogretmenlerin %38’i ogretmenin ozel hayatinin ihlal edildigi gorusunde iken; ozel ilkokullarda calisan sinif ogretmenlerinin tamami ogretmenin ozel hayatinin ihlal edildigini dusunmektedirler. Sonuc ve Oneriler: Arastirmanin sonuclarina gore okulun, sinifin ve ogretmenin ozel hayatinin ihlal edildigi sonucuna varilmistir. Devlet ilkokulunda okulun ozel hayatinin ihlalini velilerin ve ogretmenlerin; sinifin ozel hayatinin ihlalini velilerin ve ogrencilerin; ogretmenin ozel hayatini ise diger ogretmenlerin ihlal ettigi sonucuna ulasilirken; ozel ilkokullarda ise okulun, sinifin ve ogretmenin ozel hayatini ihlal edenin genellikle veliler oldugu sonucuna ulasilmistir. Arastirmadan elde edilen sonuclar dogrultusunda ogretmenlerin, yoneticilerin, ogrencilerin ve velilerin ozel hayatin gizliligi ozgurlugu, okulun, sinifin ve ogretmenin ozel hayatinin kapsami ve sinirliliklari konusunda bilgilendirilmesinin yararli olacagi, nitel yaklasimin benimsendigi bu calismanin nicel arastirma yontemleri ile farkli egitim kurumlarinda da yapilabilecegi onerilebilir.