The Relationship between Teachers’ Job Satisfaction and Loneliness at the Workplace

Problem Durumu: Insanlar yasamlarinin buyuk bir kismini is yerlerinde gecirirler. Is yerleri insanlar icin bu nedenle buyuk onem tasimaktadir. Is yerleri sadece para kazanmak amaciyla gidilen yerler degildir. Is yerlerinde sosyal ihtiyaclarini da giderirler. Bu nedenle insanlarin is yerinde mutlu olmasi onem tasir. Is yerinde mutlu olmak, is doyumu olarak da adlandirilabilir. Insanlar yaptiklari isten doyum saglarlarsa motivasyonlari yukselmektedir.   Is yerinde calisanlarin motivasyon yuksekligi ise verimlilikte artisa yansimaktadir. Ayrica is yerinde olumsuzluklar olarak gosterilebilecek is gucu devri, is yavaslatma, is niteliginde meydana gelen niteliksiz sonuclar gibi istenmeyen durumlarin azalmasina veya ortadan kalkmasina neden olmaktadir. Is doyumu, bireyin is hayatindan aldigi haz, duygusal istenen durum, is yerinde beklentilerinin karsilanmasi, olumlu duygulara yonelme olarak tanimlanabilir. Insanlarin is yerinde verimlilikleri ve is doyumlari ile ilgili diger bir kavram ise is yerinde yalnizlik kavramidir. Is yerinde yalnizlik, yalnizlik kavramindan farkli olarak calisanin is yerinde bulundugu sosyal cevrede yalniz kalma durumudur. Bireyin is yerindeki yalnizligi performanslarini olumsuz etkiledigi gibi ruhsal durumlari ile de olumsuz sonuclar dogurmaktadir. Is yerinde yalnizlik kavrami genellikle, sosyal yalnizlik ve duygusal yalnizlik olma uzere iki alt boyutta ele alinmaktadir.  Sonucta, is yerinde bireylerin verimliliklerinin artirilmasi, onlarin is doyumlari ve is yerindeki yalnizlarinin giderilmesi ile gerceklestirilebilir. Bu nedenle, yoneticilerin orgutun amaclarini gerceklestirmek icin is yerinde yalnizlik ve is doyumu kavramlarini dikkate alma gerekliligi ortaya cikmaktadir. Arastirmanin Amaci: Bu arastirmanin amaci, ilkogretim okullarinda gorev yapan ogretmenlerin is doyumlari ile yalnizliklari arasindaki iliskiyi incelemektir. Bu amaca ulasmak icin, is doyumunun iki alt alani olan icsel motivasyon ve dissal motivasyon ile is yerinde yalnizligin iki alt alani olan duygusal yoksunluk ve sosyal iliskiler ayri ayri incelenmistir. Arastirmanin Yontemi: Arastirma, iliskisel tarama modelinde duzenlenmis nicel bir arastirmadir. Arastirmaya Istanbul ilinde 2014-2015 egitim-ogretim yilinda gorev yapan ilkokul ogretmenlerinden 369 kisi katilmistir. Katilimcilar kolay ornekleme yoluyla secilmistir. Katilimcilara “Is Yerinde Yalnizlik Olcegi” ve “Minnesota Is Doyum Olcegi” uygulanmistir. Minnesota Is Doyumu Olcegi, 20 maddeden olusan ve besli likert tipi bir olcektir. Olcekte icsel ve dissal is doyumunu olcen iki alt boyut bulunmaktadir. Toplam Cronbach Alpha degeri .98 bulunmustur. Is yerinde Yalnizlik Olcegi 16 maddeden olusmaktadir ve besli likert tipi bir olcektir. Olcekte duygusal yoksunluk ve sosyal iliskiler olmak uzere iki alt boyut bulunmaktadir. Toplam  Cronbach Alpha degeri .88 bulunmustur. Verilerin analizinde is yerinde yalnizlik olceginin alt boyutlari ve is doyumu olceginin alt boyutlari arasinda korelasyon analizi yapilmistir. Ayrica is yerinde yalnizlik olceginin duygusal yoksunluk ve sosyal iliskiler boyutlarinin, is doyumu olceginin alt boyutlarini olusturan icsel doyum ve dissal doyum boyutlarini aciklama duzeyini arastirmak icin coklu dogrusal regresyon analizleri yapilmistir. Arastirmanin Bulgulari: Yapilan analizlere gore ogretmenlerin is doyumlari ve is yerindeki yalnizliklari arasinda negatif yonlu bir iliski bulunmustur. Soz konusu degiskenler arasindaki iliski istatistiki olarak anlamlidir. Bu anlamli iliski degiskenler arasindaki yordama duzeyini belirlenmesini saglayan regresyon analizini yapilabilir kilmaktadir. Yapilan regresyon analizinin sonuclarina gore duygusal yoksunluk ve sosyal iliskiler boyutlari icsel doyum ile anlamli bir iliskiye sahiptir (R=.261, R2=0.68), (F(2-366)=13,400, p<0.01). Ancak, yalnizca sosyal iliskiler boyutu icsel doyumun anlamli bir aciklayicisidir (p<0.01). Yine yapilan regresyon analizine gore dissal doyum boyutu ile duygusal yoksunluk ve sosyal iliskiler boyutu arasinda anlamli bir iliski saptanmistir (R=.35, R2=0.55), (F(2-366)=10,743, p<0.01). Ancak, regresyon analizi sonuclarina gore yalnizca sosyal iliskiler boyutu dissal doyumun anlamli bir aciklayicisidir (p<0.01). Arastirmanin Sonuclari ve Onerileri: Analiz sonucunda elde edilen bulgulara gore, is yerinde yalnizligin alt boyutlari ile is doyumu arasinda negatif yonlu anlamli bir iliski vardir. Eger yalnizlik artar ise, is doyumu azalacaktir. Ayni sekilde, yalnizligin alt boyutlarindan olan sosyal iliskiler boyutu icsel ve dissal doyumun anlamli bir aciklayicisidir. Sosyal iliskilerin bulunmadigi ya da dusuk oldugu orgutlerde icsel doyum da dissal doyum da azalacaktir. Diger calisanlarla kolay iletisim kuramayan; piknik, aksam yemegi gibi sosyal aktivitelere ilgi gostermeyen is gorenlerin sosyal iliskiler anlaminda yalniz olduklari soylenebilir. Is yerinde yasanan yalnizligin en onemli sonuclari da is doyumundaki dusustur. Yalnizlik hisseden bireylerin ozguven konusunda problem yasamasi, kendilerini yetersiz gormeleri ve basariya olan inanclarini kaybetmeleri is doyumunda da dususe neden olacaktir. Bireylerin is doyumundaki dusus, onemli derecede verim kaybina yol acacaktir. Is yerindeki yalniz bireyin ozel hayatini da etkiler. Ozel hayat ise is yerinde ki is doyumunun onemli belirleyicilerindendir. Ogretmenlerin is doyumundaki dusus ogretmenlerin strese girmelerine neden olmakta ve meslektaslari ile baglarini zayiflatmaktadir. Oysa meslektaslarla iyi iliskiler, is yerinde yalnizligi azaltan ya da ortadan kaldiran onemli degiskenlerdendir. Sonuc olarak, okullarin amaclara ulasabilmesi icin ogretmenlerin performanslari onemli rol oynamaktadir. Ogretmenlerin performanslarini yukseltmek icin is doyumunu artirmak gereklidir. Yapilan arastirmada ogretmenlerin is doyumlari ile is yerinde sosyal iliskiler boyutu arasinda iliski oldugu saptanmistir. Aksi durumda is yerinde yalnizlik hissi ortaya cikacaktir. Bu yuzden ogretmenlerin performanslarini yukselterek kurumun verimini artirabilmek icin sosyal iliskiler desteklenerek ogretmenlerin yalnizlik hissine kapilmalari onlenmelidir.