The Relationship between Teachers’ Views about Cultural Values and Critical Pedagogy

Problem Durumu: Kulturel degerler bireylerin yasamlarina yon veren temel unsurlar olarak, butun degerlendirme ve algilari etkileyen gizli kulturel unsurlardir. Hoftsede (1980) kulturel degerleri “Guc Mesafesi, Bireycilik-Toplulukculuk, Erillik-Disillik ve Belirsizlikten Kacinma” olmak uzere dort boyutta ele alinmistir (Hofstede, 1980, 1991). Elestirel pedagoji, en genel anlamiyla, egitim sorunlarini tartisan bir egitim yorumu olarak tanimlanabilir. Elestirel pedagoji, ozde egitimin ne oldugu ve geleneksel egitim anlayisi ile ilgili sorgulamalar ve yapilan tanimlar etrafinda orulmus bir projedir (Yilmaz & Altinkurt, 2011). Elestirel pedagoji geleneksel pedagoji anlayisina karsi cikmaktadir. Geleneksel pedagoji ile elestirel pedagoji arasinda ogretmen ogrenci iletisimi acisindan onemli ayriliklar bulunmaktadir. Arastirmanin Amaci: Bu calismanin amaci, egitim orgutlerinin kulturel degerleri ile ogretmenlerin elestirel pedagoji ilkelerine iliskin gorusleri arasinda bir iliski olup olmadiginin belirlenmesidir. Bu genel amac cercevesinde arastirmada asagidaki sorulara yanit aranmistir: 1) Okuloncesi, Ilkokul ve ortaokul ogretmenlerinin kulturel degerler ve elestirel pedagoji ilkeleri hakkindaki gorusleri nasildir? 2) Okuloncesi, Ilkokul ve ortaokul ogretmenlerinin kulturel degerler ve elestirel pedagoji ilkeleri hakkindaki gorusleri cinsiyet, kidem ve bransa gore degismekte midir? 3) Okuloncesi, Ilkokul ve ortaokul ogretmenlerinin kulturel degerler ve elestirel pedagoji ilkeleri hakkindaki gorusleri arasinda bir iliski var midir? Arastirmanin Yontemi: Arastirma, tarama modelinde desenlenmistir. Arastirmanin evrenini Kutahya il merkezinde gorev yapan 1430 ogretmen olusturmaktadir. Ornekleme girecek ogretmenlerin belirlenmesinde oransiz kume ornekleme teknigi kullanilmistir. Orneklem buyuklugu, % 95 guven duzeyi icin 304 olarak hesaplanmistir. Arastirmada veri toplama araci olarak Kulturel Degerler Olcegi (Hofstede, 1980) ve Elestirel Pedagoji Ilkeleri Olcegi (Yilmaz, 2009) kullanilmistir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyon katsayisi analizleri kullanilmistir. Arastirmanin Bulgulari: Katilimcilar, kulturel deger boyutlari arasinda en yuksek katilimi sirasi ile Guc Mesafesi (AO=3.31, S=0.48); Belirsizlikten Kacinma (AO=2.78, S=0.43); Bireycilik-Toplulukculuk (AO=2.74, S=0.35) ve Erillik-Disillik (AO=2.18, S=0.59) boyutlarina gostermistir. Katilimcilarin, elestirel pedagoji ilkelerine katilim duzeyi orta duzeydedir (AO=2.90, S=0.28). Ogretmenlerin en yuksek katilim gosterdigi boyutlar sirasi ile Okulun Islevleri (AO=3.02, S=0.35), Egitim Sistemi (AO=2.92, S=0.48) ve Ozgurlestirici Okul (AO=2.57, S=0.44) alt boyutlaridir. Ogretmenlerin Bireycilik-Toplulukculuk [t (302) =2.32; p .05], Erillik-Disillik [t (302) =0.37; p>.05] ve Belirsizlikten Kacinma [t (302) =1.88; p>.05] alt boyutlarindaki gorusleri cinsiyete gore degismemektedir. Katilimcilarin elestirel pedagoji ilkeleri toplam puandaki gorusleri [t (302) =2.65; p .05] ve ozgurlestirici okul [t (302) =1.36; p>.05] alt boyutlarindaki gorusleri degismemektedir. Ogretmenlerin, Guc Mesafesi [F (2–303) =064; p>.05], Bireycilik-Toplulukculuk [F (2–303) =0.30; p>.05], Erillik-Disillik [F (2–303) =1.91; p>.05] ve Belirsizlikten Kacinma [F (2–303) =0.43; p>.05] alt boyutlarindaki gorusleri arasinda kideme gore farklilik yoktur. Ogretmenlerin egitim sistemi alt boyutu [F (2–303) =0.81; p>0.05]; okulun islevleri alt boyutu [F (2–303) =0.00; p>.05]; ozgurlestirici okul alt boyutu [F (2-303) =0.91; p>.05] ve elestirel pedagoji ilkeleri toplam puandaki [F (2–303) =0.26; p>.05] gorusleri arasinda kideme gore farklilik yoktur. Ogretmenlerin, Bireycilik-Toplulukculuk [F (2–303) =0.27; p>.05], Erillik-Disillik [F (2–303) =0.44; p>.05] ve Belirsizlikten Kacinma [F (2–303) =0.43; p>.05] alt boyutlarindaki gorusleri bransa gore degismemektedir. Katilimcilarin, Guc Mesafesi [F (2–303) =3.65; p .05]; okulun islevleri alt boyutu [F (2–303) =0.02; p>.05]; ozgurlestirici okul alt boyutu [F (2-303) =1.98; p>.05] ve elestirel pedagoji ilkeleri toplam puandaki [F (2–303) =1.00; p>.05] gorusleri arasinda bransa gore farklilik yoktur. Ogretmenlerin, Guc Mesafesi alt boyutundaki gorusleri ile egitim sistemi alt boyutundaki gorusleri arasinda (r=-.14, p<.05) dusuk duzeyde ve ayni yonde;  okulun islevleri alt boyutundaki gorusleri arasinda (r=-.32, p<.01) orta duzeyde ve ters yonde; ozgurlestirici okul alt boyutundaki gorusleri ile arasinda ise (r=-.16, p<.01) ters yonde ve dusuk duzeyde iliskiler vardir. Ogretmenlerin, Bireycilik-Toplulukculuk alt boyutundaki gorusleri ile egitim sistemi alt boyutundaki gorusleri arasinda (r=.16, p<.01) ayni yonde ve dusuk duzeyde; okulun islevleri alt boyutu ile arasinda ise (r=-.16, p<.01) ters yonde ve dusuk duzeyde bir iliski vardir. Ogretmenlerin, Belirsizlikten Kacinma alt boyutundaki gorusleri ile okulun islevleri alt boyutundaki gorusleri arasinda (r=-.33, p<.01) ters yonde ve orta duzeyde bir iliski varken elestirel pedagoji toplam puan ile arasinda (r=-.17, p<.01) ters yonde ve dusuk duzeyde bir iliski vardir. Ogretmenlerin, Erillik-Disillik alt boyutundaki gorusleri ile egitim sistemi alt boyutundaki gorusleri arasinda (r=.28, p<.01) ayni yonde ve dusuk duzeyde; okulun islevleri alt boyutundaki gorusleri ile arasinda ise (r=-.28, p<.01) ters yonde ve dusuk duzeyde bir iliski vardir. Arastirmanin Sonuc ve Onerileri: Ogretmenler genel olarak yuksek guc mesafesinden yana gorus bildirmistir. Ogretmenlere gore, Belirsizlikten Kacinma alt boyutunda belirsizlikten kacinma orta duzeyin biraz uzerindedir. Ogretmenler, Bireycilik-Toplulukculuk alt boyutunda az bir farkla bireycilikten yana gorus bildirmistir. Erillik-Disillik boyutunda ise, ogretmenler toplumda daha cok disil degerlerin hâkim oldugunu dusunmektedir. Katilimcilar toplumda yuksek guc mesafesi algisinda olduklarinda, egitim sisteminin urettigi esitsizliklere vurgu yapan egitim sistemi alt boyutuna da daha yuksek duzeyde katilim gostermektedir. Katilimcilarin toplumdaki guc mesafesi algisi yukseldikce, okulun bir ozgurlesme ortami olmasi gerektigine vurgu yapan ozgurlestirici okul alt boyutundaki goruslere katilimlari azalmaktadir. Ya da ters bir sekilde, guc mesafesi algisi dustukce okulun ozgurlesme alani olmasi gerektigine olan inanc artmaktadir. Katilimcilarin bireycilik ozellikleri arttikca, egitim sisteminin urettigi esitsizliklere vurgu yapan egitim sistemi alt boyutuna iliskin katilim duzeyleri artmaktadir. Katilimcilarin bireycilik ozellikleri arttikca, okulun sosyal adaleti sagladigina iliskin inanclari azalmaktadir. Tersi durum da gecerlidir. Katilimcilarin belirsizlikten kacinmaya iliskin algisi yukseldikce, okulun sosyal adaleti saglamasi gerektigine, okulun asil amacinin bilgi aktarmak olmadigina, siniftaki tek otoritenin ogretmen olmadigina vurgu yapan okulun islevleri alt boyutundaki ve elestirel pedagoji ilkeleri toplam puandaki olumlu gorusleri azalmaktadir. Tersi durum da gecerlidir. Katilimcilarin, eril degerler ile ilgili gorusleri arttikca, egitim sisteminin urettigi esitsizliklere vurgu yapan egitim sistemi alt boyutuna iliskin katilim duzeyleri artmakta; okulun sosyal adaleti saglamasi gerektigine, okulun asil amacinin bilgi aktarmak olmadigina, siniftaki tek otoritenin ogretmen olmadigina vurgu yapan okulun islevleri alt boyutundaki olumlu gorusleri ise azalmaktadir. Tersi durum da soz konusudur.