TANINIRLIK VE SAYDAMLIK DERECESİ BAKIMINDAN DEYİMLERİN ANLAŞILABİLİRLİĞİ

Tarama modelindeki betimsel nitelikli bu arastirmada deyimlerin taninirlik ve saydamlik derecesi acisindan ne duzeyde anlasildigi arastirilmistir. Katilimcilar, Antalya’da sosyo-ekonomik acidan uc farkli okulda 6., 7. ve 8. siniflarda ogrenimlerini surduren 229 ogrenciden olusmustur. Veriler arastirmacilarin gelistirdigi deyimleri anlama duzeyi testi ile toplanmistir. Bu testte taninirlik ve saydamlik acisindan uc farkli derecede 36 deyim yer almistir. Katilimcilardan bir baglam icinde verilen deyimlerin anlamlarini yazmalari istenmistir. Veriler bu yanitlarin icerik cozumlemesi yoluyla elde edilmistir. Yapilan istatistiksel cozumlemeler sonucunda katilimcilarin taninirlik acisindan yuksek dereceli deyimleri ve saydamlik acisindan orta dereceli deyimleri daha iyi anladigi bulgulanmistir. Taninirlik duzeyi yuksek ve dusuk olan deyimler ile saydamlik derecesi yuksek ve dusuk olan deyimlerin anlasilmasinda pozitif ve anlamli bir iliski oldugu bulgulanmistir. Katilimcilarin deyimleri anlama duzeyleri siniflarina ve ogrenim gordukleri okullarin sosyo-ekonomik derecelerine gore anlamli farklilik gostermistir. Deyimlerin ogretimi surecinde arastirmadan elde edilen bu bulgularin dikkate alinmasi onerilmistir.