XVIII. Asır İstanbulu'nun Kültür Merkezleri Olarak Edebiyat Mahfilleri: Kültürel Mirasın Aktarımında "Edebiyat Mahfilleri"nin Rolü

Bu calismanin amaci; Osmanli maarif hayatinda ehemmiyeti haiz bir ilim ve irfan mektebi olan edebiyat mahfillerinin XVIII. asir Osmanli ictimai ve kulturel hayatina tesir etmis baslica misallerini incelemektir. Bu incelemede, soz konusu edebi mahfiller, Osmanli payitahtinda tesekkul eden mahfillerle sinirlandirilmis olup bunlarin kulturel mirasin aktarimindaki rolleri uzerinde degerlendirmeler yapilmistir. “Oturulacak, gorusulecek, toplanti yeri” demek olan “mahfil,” bir mekâna bagli olmak kaydiyla icra edilen faaliyetlerin merkezi olmustur. Bu merkezlerde icra edilen edebi meclislerin mekâni olarak edebiyat mahfilleri, her devirde oldugu gibi, XVIII. asirda da oldukca ragbet goren, sanatin ve edebiyatin cazibe merkezi hâline geldigi ve basarili eserlerin ortaya ciktigi mekânlar olmustur. Edebiyat mahfilleri, gerek yetistirilen sahsiyetler ve ortaya koyduklari eserler gerekse de mahfilde okunan eserler ve ornek alinan sanatkârlar itibariyle kulturel mirasin tasiyicisi konumundadir. XVIII. asirda da devam eden himayecilik gelenegi ile mahfillerdeki edebi faaliyetler daha guclu ve olgun bir zeminde gelisimini surdurmustur. Osmanli kultur ve medeniyet tarihine katkilari bakimindan Sultan III. Ahmed, Sultan III. Selim, Sadrazam Nevsehirli Damad Ibrahim Pasa, Sadrazam Koca Râgib Pasa, Hoca Nes’et Efendi, Şeyh Gâlib, Hoca Suleyman Vahyi gibi sahsiyetlerin hâmiliginde tesekkul eden edebiyat mahfilleri, XVIII. asir Osmanli Istanbulu’nda, ilim ve irfan sahibi, bedii sanat zevki ve anlayisina sahip sanatkârlar yetistiren birer kultur merkezi huviyetinde olmasi bakimindan tetkike sayandir