XIII-XV. Yüzyıllar Arasında Suriye Bölgesinde Veba Salgınları

Tarihte toplumlarin en buyuk korkularindan biri suphesiz ki kitlesel olumlere sebep olan salgin hastaliklardi. Olumsuz yasam kosullari, yoksulluk, tedavi yontemlerinin yetersiz kalmasi gibi hususlar bunun en onemli nedenlerindendir. Bu hastaliklarin basinda ise veba gelmektedir. Insanlik tarihinde pek cok kez yasanan salgin hastaliklar XIII-XV. yy. arasinda da defalarca yasanmistir. Arastirmamiz, soz konusu donemde Memluk Devleti’nin hakimiyeti altinda olan Suriye bolgesinde yasanan veba salginlarini incelemeyi amaclamaktadir. Bu donemde ortaya cikan salginlardan en siddetlisi 1347-1351 yillari arasinda meydana gelmistir. Avrupa ile ayni zamanda bas gosteren bu korkunc hastaliga insanlar “kara olum (mevtu’lesved)” veya “buyuk yok olus/tukenis (fenâu’l-kebir)” adlarini vermislerdi. Salginin yayildigi diger bolgelerde oldugu gibi, Suriye bolgesinde de cok sayida insan hayatini kaybetmistir. Bunlarla ilgili rivayetler kaynaklarda bazen bir gunde olen kisilerin sayilarinin verilmesi seklinde, bazen de belli bir tarih araliginda olenlerin sayilarinin toplaminin ifade edilmesi seklinde yer almaktadir. Biz arastirmamizda oncelikle bu salginlar arasinda digerlerine gore daha siddetli olanlarini tespit etmek, sonra da bu sebeple hayatini kaybeden insanlarin sayisi hakkindaki rivayetleri degerlendirmek, insanlarin bu illetten kurtulma cabalarinin bir neticesi olarak yaptiklari uygulamalari ortaya koymak ve olulerin cenaze islerinde yasanan zorluklari aciklamayi hedeflemekteyiz