O idealizmie i realizmie Stanisława Ignacego Witkiewicza – krótka historia edytorskiego śledztwa

Artykul stanowi probe rozwiązania dwoch zagadek tekstologiczno-edytorskich dotyczących rozprawy Stanislawa Ignacego Witkiewicza O idealizmie i realizmie napisanej w 1933 roku – pierwsza z nich wiąze sie z edycją, druga – z nieznaną, tajemniczą, zaginioną rozprawą Witkacego. Praca O idealizmie i realizmie ukazala sie po raz pierwszy na lamach czasopisma „Zet” w 1935 roku (byla drukowana w odcinkach). Wydania powojenne roznią sie znacznie od pierwodruku oraz zachowanego maszynopisu (rozbiezności okazaly sie tak znaczące, ze staly sie źrodlem przypuszczenia o istnieniu dwoch podstaw tekstowych). Rozprawa wydrukowana po raz drugi w „Przeglądzie Filozoficznym” w 1946 roku (opatrzona tytulem: Idealizm i realizm ) jest pozbawiona zakonczenia cześci siodmej, calej cześci osmej zatytulowanej Uwagi co do genezy realizmu pojeciowego w naszych czasach oraz appendixu Problemy Istnienia specjalne, ale z ogolnymi w ścislym związku pozostające . Usunieto takze dziewiec przypisow autora, ktore odnajdujemy zarowno w zachowanym maszynopisie, jak i w pierwodruku. W edycji z 1946 roku wprowadzono rowniez wiele zmian w obrebie tekstu. Sprowadzaly sie one najcześciej do usuniecia calych zdan bądź ich fragmentow (glownie dopowiedzen i wtrącen w nawiasach). Edycja z 1946 roku, na ktorej opierają sie kolejne wydania, ukazala sie tuz po wojnie. Zlozony do druku w 1939 roku trzeci zeszyt kwartalnika, w ktorym miala ukazac sie rozprawa Witkacego, splonąl w drukarni na początku wojny, ocalony egzemplarz korektorski zostal zniszczony w 1944 roku w mieszkaniu sekretarza redakcji. Redaktorzy, nie mogąc po wojnie zrekonstruowac numeru, postanowili opublikowac inne teksty tych samych autorow, wśrod nich znalazl sie Idealizm i realizm , wydany na podstawie „ocalalego rekopisu” (nie wiadomo, co sie z nim stalo). Jedyny zachowany w Bibliotece Jagiellonskiej maszynopis jest tozsamy z edycją opublikowaną w czasopiśmie „Zet”, czyli z pierwodrukiem. Nie jest do konca jasne, czy po wojnie zdecydowano sie na przeredagowanie rozprawy, czy tez korzystano z innej wersji autorskiej niz ta pierwotnie opublikowana.