Giorgio Agamben – o rehabilitacji możności w etyce

Zainteresowanie włoskiego filozofa Giorgio Agambena starą metafizyczną kategorią możności (przeciwstawianej aktowi) bierze się z przekonania o niebagatelnym wpływie, jaki ta para konceptualna wywiera na zachodnią myśl, w szczególności zaś na ludzką praxis. Jest również faktem nie bez znaczenia, że słowo to (potentia) w języku łacińskim, podobnie jak we współczesnym języku włoskim, denotuje nie tylko możność, ale również potęgę i moc. Agambena interesuje nie tyle aspekt historiograficzny ewolucji tego pojęcia, lecz raczej sposób, w jaki kategoria ta dostępna jest ludzkiemu doświadczeniu. „W zachodniej tradycji etycznej – pisze włoski filozof – usiłowano częstokroć uporać się z problemem możności, sprowadzając go do kategorii woli i konieczności, stawiając na pierwszym planie nie to, co możemy, lecz to, co chcemy bądź musimy (...)1”. W ten sposób odsunięta w cień refleksji filozoficznej możność została porzucona na rzecz woli i konieczności. Próba zgłębienia tego, co w istocie oznacza sformułowanie „mogę” oraz czym w istocie jest „czyste” doświadczenie możności, rozwijana przede wszystkim w tetralogii Homo sacer czy w mniejszych dziełach, jest jednym z głównych pro-